EXIT CHAT CONTROLInhoudQuiz
Massasurveillance · EU · 2026

Een veldgids voor digitale soevereiniteit

EXIT CHAT CONTROL_

Chat Control wil uw privégescans lezen. Hier leest u hoe u stap voor stap weer controle krijgt over uw gesprekken, uw gegevens en uw hulpmiddelen, van beginner tot klokkenluider.

BurgerPseudoniem accountKlokkenluider

DEEL 00 · HET WAAROM

Begrijp de dreiging

Voordat u van hulpmiddelen wisselt, moet u begrijp waartegen u zich beschermt. Anders installeert u lukraak apps en denkt u veilig te zijn terwijl dat niet zo is.

Chat Control 1.0 en 2.0, in klare taal

“Chat Control” is de bijnaam voor twee Europese teksten die het scannen van uw privégescans toestaan (of zouden verplichten) op zoek naar kinderporno (CSAM). Het opgegeven doel is legitiem; het gebruikte middel, het blind scannen van de communicatie van niet-verdachte personen, komt neer op massasurveillance.

Chat Control 1.0Chat Control 2.0 (CSAR)
TekstVerordening (EU) 2021/1232, ePrivacy-uitzonderingVoorstel COM/2022/209 (Ylva Johansson, mei 2022)
Aard van de scan

Vrijwillig, platforms mogen scannen

Verplicht via “detectiebevelen” en “risicobeperkende maatregelen”
Doelwit

Vooral niet-versleutelde Amerikaanse diensten: Gmail, Messenger/Instagram, Skype, Snapchat, iCloud Mail, Xbox

Alle platforms, ook end-to-end versleutelde berichtendiensten

Client-side scannen: de wettelijke tap

De kern van Chat Control 2.0 is een techniek die client-side scanning heet. Het idee: in plaats van de versleuteling tijdens het transport te breken, wordt software direct op uw telefoon geïnstalleerd die elk bericht, elke foto of elke link inspecteert voor het wordt versleuteld en verstuurd. Signal vat het in één zin samen: het is “zoals malware op uw apparaat”.

Technische eerlijkheid, lees twee keer

Tegen client-side scannen zijn noch een VPN noch end-to-end-encryptie voldoende als de app of het besturingssysteem meewerkt. De scan vindt op het apparaat plaats, vóór de versleuteling: de VPN heeft niets te beschermen, en de versleuteling komt te laat. Wat u echt beschermt, is kiezen voor vrije software die weigert scanning in te bouwen, gunstige jurisdicties, zelfhosting, en de controle over uw apparaat terugwinnen (een ongeknoeid besturingssysteem). Al het andere in deze gids volgt uit deze waarheid.

Het ergste: het werkt zelfs niet

Ieders privacy wordt opgeofferd voor een technologie die faalt. De eigen studie van het Europees Parlement concludeert dat geen enkel systeem deze inhoud kan detecteren zonder hoge foutpercentages (omdat over miljarden berichten zelfs een klein percentage foutpositieven miljoenen valse beschuldigingen oplevert). De Ierse politiecijfers illustreren het: van de automatische meldingen was slechts zo’n 20% echt materiaal, en ruim 11% was overduidelijk foutpositief. Baanbrekend onderzoek (“Bugs in Our Pockets”, 2021) toont bovendien aan dat client-side scanning, eenmaal geïnstalleerd, onvermijdelijk voor andere doelen wordt ingezet (terrorisme, auteursrecht, meningen).

Het voorwendsel: “kinderen beschermen”

Niemand is tegen de bescherming van minderjarigen, en dat is precies wat het zo’n effectieve hefboom maakt. De strijd tegen kindermisbruik dient als emotioneel Trojaans paard: wie zou het durven tegenspreken? Onder die vlag wordt een principe aanvaardbaar gemaakt dat op zichzelf resoluut verworpen zou worden: de geautomatiseerde inspectie van de privécommunicatie van honderden miljoenen niet-verdachte mensen. Kinderen zijn het opgegeven motief; het echte doelwit is ieders versleuteling en privacy.

Het meest veelzeggend: de bedrijven die het hardst voor deze scan duwen, zijn de bedrijven wier verdienmodel surveillance is. Op 19 maart 2026 riep een gezamenlijke oproep EU-wetgevers op om “vrijwillige” detectie te verankeren, ondertekend door:

GoogleLinkedInSnapchatMicrosoftTikTokMeta

“Niets doen zou onverantwoord zijn.” Het argument van de techreuzen om het scannen van berichten in stand te houden.

Dezelfde spelers hebben overigens aangekondigd berichten te willen blijven scannen zelfs nadat de wettelijke grondslag op 4 april 2026 verviel. Aan burgers wordt dus gevraagd om de inspectie van hun intieme gesprekken toe te vertrouwen aan precies de bedrijven die erom bekend staan hun gegevens te verzamelen en te gelde te maken. Dit is het echte gezicht van Chat Control: een aanval op de privacy verpakt in een motief dat niemand kan weigeren.

Dit is niet “gewoon” surveillance

Men probeert u gerust te stellen: “het gaat alleen om Gmail, Instagram, Snapchat, Messenger.” Dat is onwaar, en het is juist het meest alarmerende. Drie verschuivingen schuilen achter die bagatellisering.

  1. Dit is geen gerichte aanpak, dit is een sleepnet. Hier worden geen verdachten gevolgd: er wordt een systematische verzameling van de communicatie van hele bevolkingsgroepen geïnstalleerd. Surveillance op staatsschaal, voortdurend.
  2. Het is niet langer lezen, het is de macht om te blokkeren. Software die een bericht vóór het versturen inspecteert, kan het ook weigeren te versturen. Client-side scanning bouwt de infrastructuur van voorafgaande censuur: spreek blokkeren voordat het zelfs maar bij de ontvanger bestaat.
  3. Is de infrastructuur er eenmaal, dan wordt ze voor iets anders gebruikt. Een systeem dat “voor de kinderen” is gebouwd, wordt een universeel controlemiddel. Het motief verandert; de machine blijft.
De logische volgende stap: de digitale euro

Dezelfde logiek staat op het punt ook uw geld te bereiken. De digitale euro van de ECB rust op een traceerbare munteenheid, verbiedt bedrijven om er een aan te houden, en komt met een bezitplafond: de ECB noemde eerder ongeveer €3.000 per persoon als werkhypothese, en de in commissie gestemde positie van het Europees Parlement (juni 2026) laat het plafond vaststellen door de Commissie op aanbeveling van de ECB, elke twee jaar te herzien. De ECB zweert dat de munt niet “programmeerbaar” zal zijn, maar het plafond en de traceerbaarheid staan wel degelijk op het menu. Wanneer het zover is, zult u dan zeggen “kalm, het is maar een plafond”? Dat is precies dezelfde retorische valstrik als “het is maar Gmail”. De echte vraag is nooit wat vandaag wordt gecontroleerd, maar welke controle-infrastructuur voor morgen wordt gebouwd.

Welk profiel bent u?

Geen enkel hulpmiddel is magisch en niemand hoeft alles te doen. Bepaal uw profiel: elke sectie geeft aan hoe ver u moet gaan.

Beginner

🟢 De gewone burger

U wilt simpelweg dat uw gesprekken en uw privéleven niet langer worden gescand en te gelde gemaakt. Doel: dagelijkse privacy, zonder expert te worden.

Gevorderd

🟡 Het pseudoniem-account

Informatieaccount, activistenpagina, maker: u vreest gedéanonimiseerd, gedoxxt of uw account te verliezen. Doel: uw echte identiteit gescheiden houden van uw publieke identiteit.

Expert

🔴 De klokkenluider

Journalist, activist, bron, tegenover een machtige tegenstander (staat, werkgever). Doel: sterke anonimiteit, anti-correlatie, documenten doorspelen zonder gepakt te worden.

DEEL 01 · MEMO · DE DIGITALE OMMEZWAAI

Verwijderen / Overstappen

Het grote geheel in één oogopslag. Elke tool wordt in de genummerde secties hieronder gedetailleerd.

Verwijderen

  • WhatsApp (Meta)

  • Messenger (Meta)

  • Instagram (Meta)

  • Snapchat

  • Skype (Microsoft)

  • Discord

  • Gmail (Google)

  • Outlook (Microsoft)

  • Google Drive / Photos

  • OneDrive (Microsoft)

  • TikTok
  • Telegram (normale chats)
Overstappen
  • Signal
  • SimpleX Chat
  • Session
  • Bitchat

  • Element (Matrix)

  • Nostr
  • Mastodon
  • Proton Mail
  • Tuta Mail
  • Mullvad (VPN & browser)
  • GrapheneOS

DEEL 02 · DE FUNDAMENTEN · 🟢

Versleutelde berichten

De eerste stap, degene die u het snelst beschermt: weg van WhatsApp, Messenger en Telegram, naar een echt versleutelde (en idealiter vrije) berichtendienst.

U stapt weg vanU stapt over opWaarom
WhatsAppSignalEven eenvoudig, zonder Meta of metadata-verzameling
MessengerSignal / SimpleX

Messenger is niet standaard end-to-end versleuteld en werd gescand onder Chat Control 1.0

TelegramSignal / SimpleXTelegram is niet standaard end-to-end versleuteld

Signal

🟢 BeginnerVervangt WhatsApp🇺🇸 · open-source

Waarvoor dient het

Een versleutelde berichtendienst voor uw sms’jes, oproepen, video’s en groepen. De directe vervanger van WhatsApp, even eenvoudig.

Waarom het ertoe doet

Standaard end-to-end-encryptie, non-profit, een geauditeerd protocol dat de wereldwijde standaard is. Vrijwel geen metadata bewaard, en het team heeft beloofd de EU te verlaten liever dan scanning in te bouwen.

Voor wie & wanneer

Iedereen, vandaag nog. Het is de eerste en nuttigste stap. Eén voorwaarde: een telefoonnummer, dat u kunt verbergen achter een gebruikersnaam.

Installeren & gebruiken

  1. Installeer vanaf signal.org (App Store, Google Play, of de directe APK op Android).

  2. Bevestig uw nummer via sms, en kies dan een pincode.

  3. Instellingen > Privacy: maak een gebruikersnaam aan om uw nummer te verbergen, en schakel het registratieslot in.

  4. Nodig uw naasten uit. Koppel op de computer de desktop-app aan uw telefoon.

SimpleX Chat

🟡 GevorderdZonder identificatie🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Een versleutelde berichtendienst zonder account, nummer of identificatie. U maakt verbinding door een link of QR-code te delen.

Waarom het ertoe doet

Per ontwerp weten zelfs de servers niet wie met wie praat. Het is op dit moment de sterkste optie tegen metadata-correlatie.

Voor wie & wanneer

Pseudoniem-accounts, gevoelige contacten, hoog risico. Iets jonger dan Signal, met wat ruwe kantjes.

Installeren & gebruiken

  1. Installeer vanaf simplex.chat (F-Droid, Google Play, App Store of APK).

  2. Kies een lokale weergavenaam (nooit uw echte naam: die blijft op uw apparaat).

  3. Deel om een contact toe te voegen een eenmalige uitnodigingslink of QR-code.

  4. Schakel de toegangscode in, en (voor gevorderden) configureer uw eigen SMP-servers.

Session

🟡 GevorderdZonder nummer🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Versleuteling op Signal-niveau, maar zonder telefoonnummer en met onion-routing.

Waarom het ertoe doet

Uw identiteit is een willekeurige “Session ID”. Het verkeer gaat via een gedecentraliseerd netwerk (Lokinet) dat metadata sterk vermindert.

Voor wie & wanneer

Wanneer een telefoonnummer een risico is. Kleiner ecosysteem, het beste voor gesprekken die ertoe doen.

Installeren & gebruiken

  1. Installeer vanaf getsession.org (alle platforms).

  2. “Create account” genereert uw Session ID en een herstelzin.

  3. Noteer de herstelzin op papier: het is de enige sleutel tot uw account.
  4. Deel uw Session ID (of QR) met uw contacten.

Briar

🔴 ExpertOffline / P2PAndroid · open-source

Waarvoor dient het

Een peer-to-peer berichtendienst die werkt zonder internet: via Bluetooth, Wi-Fi Direct of Tor.

Waarom het ertoe doet

Geen server, dus niets om af te sluiten of in beslag te nemen. Bestand tegen internetstoringen en netwerkcensuur.

Voor wie & wanneer

Betogingen, rampen, afgelegen gebieden, black-outs. Alleen Android, en beide personen moeten de app hebben.

Installeren & gebruiken

  1. Installeer vanaf briarproject.org of F-Droid (geen iOS).

  2. Maak een lokaal account aan (bijnaam + wachtwoord), alleen op de telefoon opgeslagen.

  3. Voeg een nabij contact toe door de QR-code te scannen, of op afstand via een link.

  4. Wanneer het netwerk uitligt, zet Bluetooth aan: berichten springen van apparaat naar apparaat.

Bitchat

🔴 ExpertBluetooth-mesh🌍 · open-source

Waarvoor dient het

De mesh-berichtendienst van Jack Dorsey: nabijgelegen telefoons geven berichten van apparaat naar apparaat door, zonder internet, server of account.

Waarom het ertoe doet

End-to-end-encryptie (AES-256-GCM) en een “paniekmodus” die alles wist met drie tikken op het logo.

Voor wie & wanneer

Betogingen en black-outs, als aanvulling op Briar. Met voorzichtigheid te gebruiken.

Voorzichtig: niet geauditeerd

De eigen repository waarschuwt dat het “geen externe beveiligingsreview heeft ontvangen”. Geweldig voor veerkracht, maar zet er voorlopig geen levens op het spel.

Installeren & gebruiken
  1. Installeer via de App Store (iOS) of de APK/GitHub (Android).
  2. Open de app en kies een bijnaam. Geen account aan te maken.
  3. Nabijgelegen apparaten vinden elkaar automatisch via Bluetooth.
  4. Tik in gevaar driemaal op het logo om alles te wissen (paniekmodus).

Molly

🔴 ExpertGeharde SignalAndroid · open-source

Waarvoor dient het

Een geharde versie van Signal voor Android, compatibel met hetzelfde netwerk.

Waarom het ertoe doet

Database in rust versleuteld, automatische vergrendeling, en een “FOSS”-variant volledig zonder Google-diensten.

Voor wie & wanneer

Gevorderde gebruikers, vooral op GrapheneOS, met een hoog dreigingsmodel. Alleen Android.

Installeren & gebruiken

  1. Voeg de Molly-repo toe in F-Droid, of haal de APK van molly.im.

  2. Kies Molly-FOSS als u geen Google-afhankelijkheden wilt.

  3. Registreer met uw nummer (hetzelfde netwerk als Signal).
  4. Stel een databasewachtwoord en automatische vergrendeling in.
Tegen Chat Control

Geef de voorkeur aan vrije software buiten de grote Amerikaanse platforms, waarvan de teams publiekelijk hebben beloofd de EU te verlaten liever dan client-side scanning in te bouwen (Signal heeft dat gedaan). Herinnering: als het besturingssysteem zelf scanning afdwingt, kan de app niet helpen, vandaar sectie 12.

DEEL 03 · 🟢

Versleutelde e-mail & PGP

Gmail leest uw e-mails en is gevestigd in de VS, onder de jurisdictie van de “Five Eyes”. Gmail/Outlook verlaten is een enorme winst voor minimale inspanning.

Proton Mail

🟢 BeginnerVervangt Gmail🇨🇭 · open-source · OpenPGP

Waarvoor dient het

Een versleutelde inbox die Gmail of Outlook vervangt, en het spilaccount voor het hele Proton-ecosysteem.

Waarom het ertoe doet

Gevestigd in Zwitserland, buiten de “Five Eyes”-jurisdictie. OpenPGP-compatibel: automatische versleuteling tussen Proton-accounts en naar andere PGP-diensten.

Voor wie & wanneer

Iedereen. Het is het beste startpunt om Google te verlaten (zie sectie 05 voor de rest van de suite).

Installeren & gebruiken

  1. Maak een account aan op proton.me (het gratis abonnement is voldoende om te starten).

  2. Importeer uw oude berichten en contacten met Easy Switch (ingebouwd).

  3. Stel een doorzending in vanuit Gmail en breng uw contacten op de hoogte van uw nieuwe adres.

  4. Installeer de mobiele app, schakel tweestapsverificatie in, en gebruik Proton Bridge als u Thunderbird wilt blijven gebruiken.

Tuta

🟢 BeginnerVervangt Gmail🇩🇪 · open-source · post-quantum

Waarvoor dient het

Een Duitse e-mailservice, volledig open-source en vrij van elke Google-dienst.

Waarom het ertoe doet

Het versleutelt ook het onderwerp en een deel van de metadata, met post-quantum-bestendige versleuteling. EU-jurisdictie.

Voor wie & wanneer

Wie maximale versleutelde metadata en 100% vrije software wil. Het gebruikt geen PGP: om versleuteld naar externen te schrijven, beveiligt u het bericht met een wachtwoord.

Installeren & gebruiken

  1. Maak een account aan op tuta.com en installeer de app (beschikbaar op F-Droid).

  2. Om versleuteld te schrijven naar een niet-gebruiker: klik op het slot en stel een wachtwoord in, dat u via een ander kanaal aan uw correspondent doorgeeft.

  3. Schakel tweestapsverificatie in.

mailbox.org · Posteo

🟢 BeginnerEthische klassieke mail🇩🇪 · UE · PGP

Waarvoor dient het

Twee ethische, goedkope Europese e-mailproviders, met PGP-ondersteuning aan serverzijde.

Waarom het ertoe doet

Privacy- en milieubewust, gebouwd op open standaarden (IMAP, PGP). Ze werken met elke mailclient.

Voor wie & wanneer

Wie een “klassieke” mailbox (in Thunderbird) wil, maar dan ethisch, in plaats van een gesloten versleutelde app.

Installeren & gebruiken
  1. Maak een account aan (betaald, ongeveer €1 tot €3 per maand).
  2. Schakel PGP-versleuteling aan serverzijde in (de “Guard”-functie bij mailbox.org).
  3. Configureer het account in Thunderbird of de mobiele app van uw keuze.

PGP in één minuut

PGP (Pretty Good Privacy) is versleuteling op basis van sleutels: u hebt een publieke sleutel die u uitdeelt, en een privésleutel die u geheim houdt. Iedereen met uw publieke sleutel kan u een bericht sturen dat alleen u kunt ontsleutelen. Het is de basis van provider-onafhankelijke versleutelde e-mail. Proton Mail regelt het automatisch; voor handmatig gebruik werkt OpenPGP via Thunderbird (ingebouwd sinds v78).

DEEL 05 · NETWERK · DNS · 🟡

Versleutelde DNS & Cloudflare

DNS is de telefoongids die een sitenaam (example.com) omzet in een machineadres. Het addertje: standaard beheert uw internetaanbieder die gids, dus ziet hij elke site die u bezoekt, zelfs wanneer de pagina HTTPS gebruikt. Uw DNS versleutelen haalt die lijst terug bij uw provider. Het is een stille instelling, maar een van de meest effectieve.

Quad9

🟢 BeginnerAnti-malware🇨🇭 non-profit

Waarvoor dient het

Een versleutelde, Zwitserse, non-profit DNS-resolver die ook bekende kwaadaardige domeinen blokkeert.

Waarom het ertoe doet

Zwitserse jurisdictie, geen bewaring van uw IP-adres, bescherming tegen phishing en malware. Een uitstekende “instellen en vergeten”-keuze.

Voor wie & wanneer Iedereen, vooral wie eenvoud en een goede jurisdictie wil.

Installeren & gebruiken

  1. Op Android: Instellingen > Netwerk > Privé-DNS > voer dns.quad9.net in.

  2. Op iPhone/Mac: installeer het DoH-profiel van quad9.net. Op pc: stel DNS-over-HTTPS in de browser of het systeem in.

Mullvad DNS · NextDNS

🟡 GevorderdNetwerkfiltering

Waarvoor dient het

Twee versleutelde resolvers die ook advertenties en trackers blokkeren voor het hele apparaat.

Waarom het ertoe doet

Mullvad DNS (Zweden, no-log) is gratis en biedt blokkeerlijsten. NextDNS is zeer aanpasbaar, met een dashboard en profielen per apparaat, maar is in de VS gevestigd en logt standaard (schakel dit uit in de instellingen).

Voor wie & wanneer

Wie systeembrede advertentieblokkering wil zonder per browser een extensie te installeren.

Installeren & gebruiken

  1. Mullvad DNS: gebruik het adres op mullvad.net/help/dns als uw privé-DNS (dezelfde methode als Quad9).

  2. NextDNS: maak een profiel op nextdns.io, schakel logging uit en pas de configuratie toe op uw apparaten.

Cloudflare 1.1.1.1 (met nuance)

🟢 BeginnerSnel maar gecentraliseerd🇺🇸

Waarvoor dient het

De versleutelde DNS 1.1.1.1 en de WARP-app van Cloudflare: snel, gratis, en een echte verbetering ten opzichte van de resolver van uw provider.

Waarom het ertoe doet

Het is nuttig, met een geauditeerde belofte van geen logging. Maar wees reëel: Cloudflare staat al vóór een enorm deel van het web (als technische tussenpersoon kan het het platte tekstverkeer naar die sites zien). Ook uw DNS daarheen routeren betekent nog meer van uw sporen concentreren bij één Amerikaans bedrijf onder Amerikaans recht.

Voor wie & wanneer

Goed voor dagelijks gebruik en malware-blokkering (1.1.1.1 for Families). Vermijden of diversifiëren voor gevoelig gebruik: kies liever Quad9 of Mullvad DNS.

Pi-hole · AdGuard Home

🔴 ExpertBlokkering voor het hele netwerk🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Een advertentie- en trackerblokkering die uw hele netwerk in één keer beschermt, geïnstalleerd op een kleine computer zoals een Raspberry Pi.

Waarom het ertoe doet

Waar uBlock Origin één browser beschermt, filtert Pi-hole elk apparaat in huis, inclusief apparaten waarop u geen extensie kunt installeren: telefoons, smart-tv’s, connected objects. Advertenties en trackers worden op DNS-niveau geblokkeerd, nog vóór ze laden. AdGuard Home is een alternatief met een modernere interface.

Voor wie & wanneer

Huishoudens die al hun apparaten in één keer willen opschonen, en die een (of willen) Raspberry Pi of kleine server hebben.

Installeren & gebruiken

  1. Voer op een Raspberry Pi (of een container) het officiële installatieprogramma van Pi-hole uit.

  2. Stel in uw router-instellingen het adres van de Pi-hole in als DNS-server.
  3. Voortaan worden alle apparaten op uw netwerk automatisch gefilterd.

DEEL 06 · 🟢

VPN: de waarheid

Een VPN is nuttig, maar wordt met veel leugens verkocht. Dit is wat het daadwerkelijk beschermt.

Wat een VPN NIET doet

Een VPN beschermt u niet tegen de client-side scanning van Chat Control: die leest uw berichten op uw apparaat, vóór de versleuteling en dus vóór de VPN. Het is ook geen onzichtbaarheidsmantel: uw besturingssysteem en apps zien meer dan uw VPN-provider.

Wat een VPN wél goed doet

Het verbergt uw activiteit voor uw internetaanbieder en maskeert uw IP-adres (en dus locatie) voor de sites die u bezoekt. Nuttig tegen netwerksurveillance, geolocatie en censuur. Eén stukje van de puzzel, niet de oplossing.

Mullvad VPN

🟢🟡🔴 Alle niveausZonder account · cash/Monero🇸🇪 · open-source

Waarvoor dient het

Een VPN die uw IP-adres maskeert en uw verkeer versleutelt tot aan zijn servers, zonder ooit ook maar één stukje persoonlijke informatie te vragen.

Waarom het ertoe doet

Het is de gouden standaard voor privacy. Geen e-mail, geen naam: bij inschrijving krijgt u een eenvoudig accountnummer. Geauditeerd no-log-beleid, één eerlijke prijs (€5 per maand, geen niveaus, geen valse beloften), en betaling mogelijk in cash of Monero. Dat is precies wat ertoe doet op de dag dat een staat de VPN-toegang probeert af te snijden: een account dat niet aan uw identiteit te koppelen is, en een betaling die banken niet kunnen blokkeren.

Voor wie & wanneer

Iedereen, van de burger die een identiteitscontrole wil omzeilen tot het hoogrisicoprofiel. Dit is de VPN om als eerste aan te bevelen.

Installeren & gebruiken

  1. Ga naar mullvad.net. Als de site in uw land geblokkeerd is, open hem dan via de Tor Browser of het .onion-adres. Klik op “Generate account number”: er wordt niet om een e-mail of naam gevraagd. Bewaar dit nummer in uw wachtwoordmanager en deel het nooit, het is uw enige toegangssleutel.

  2. Kies de looptijd en de betaalmethode. De prijs staat vast. Drie wegen: bankkaart (het eenvoudigst indien niet geblokkeerd), per post verzonden contanten, of cryptocurrency.

  3. Anonieme cryptobetaling: klik op “Create a one-time payment address”. Mullvad toont een adres (Bitcoin of Monero) en een exact bedrag. Stuur dat bedrag vanuit uw portemonnee. Voor maximale anonimiteit kiest u Monero (standaard privé); Bitcoin is eenvoudiger maar traceerbaar. Zie sectie 09 om crypto te kopen. Reken op circa 30 minuten bevestiging.

  4. Download de app van mullvad.net/download (via Tor als de site wordt gefilterd) en installeer hem. Op mobiel: App Store, Google Play, of de officiële APK als de app uit uw store is verwijderd.

  5. Start de app, voer uw accountnummer in en maak verbinding met een server buiten uw land , idealiter buiten de Europese Unie (Zwitserland, VS…). Schakel de “kill switch” in (die het internet afsluit als de VPN wegvalt) en de DNS van Mullvad.

Proton VPN

🟢 BeginnerEerlijk gratis abonnement🇨🇭 · open-source

Waarvoor dient het

De VPN uit het Proton-ecosysteem, met een echt gratis abonnement (zeldzaam en eerlijk).

Waarom het ertoe doet

In Zwitserland gevestigd, geauditeerd, open-source. Het gratis abonnement heeft geen advertenties, geen doorverkoop van gegevens en geen datalimiet (alleen het aantal landen is beperkt). De ideale opstap voor een beginner, vooral als u al Proton Mail gebruikt.

Voor wie & wanneer

Beginners, en iedereen die al in het Proton-ecosysteem zit en één account voor alles wil.

Installeren & gebruiken

  1. Ga naar protonvpn.com en meld u aan met uw Proton-account (of maak er een aan).

  2. Installeer de app (Windows, macOS, Linux, Android, iOS).

  3. Gebruik “Quick Connect” of kies een land, schakel de kill switch en NetShield in (blokkering van advertenties en trackers).

IVPN

🟡🔴 Gevorderd / ExpertZonder e-mail · no-log🇬🇮 · open-source

Waarvoor dient het

Een kleine, bijzonder rigoureuze en transparante VPN-provider, volgens hetzelfde model als Mullvad.

Waarom het ertoe doet

Geauditeerd no-log-beleid, geen verplichte e-mail, betaling in crypto of contanten. Het biedt zelfs anti-trackingopties (blokkering van trackers op netwerkniveau) en inschrijving zonder enige identificatie.

Voor wie & wanneer

Een solide alternatief voor Mullvad, voor pseudoniem- en hoogrisicoprofielen die willen diversifiëren.

Installeren & gebruiken

  1. Genereer op ivpn.net een account (er wordt een ID voor u aangemaakt, geen e-mail nodig).

  2. Betaal in crypto of contanten, net als bij Mullvad.

  3. Installeer de app, maak verbinding buiten de EU, schakel de kill switch en het WireGuard-protocol in.

Tailscale · Headscale · WireGuard

🔴 ExpertPrivétoegang tot uw server🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Een privé versleuteld netwerk dat uw apparaten aan uw server koppelt, zonder deze ooit bloot te stellen aan het publieke internet.

Waarom het ertoe doet

In plaats van poorten te openen (en aangevallen te worden), bouwt Tailscale een WireGuard-tunnel tussen alleen uw geautoriseerde apparaten: uw server heeft geen publiek aanvalsoppervlak. Headscale is de zelf-gehoste versie, zodat u van geen enkele derde partij afhankelijk bent. WireGuard alleen biedt volledige controle, ten koste van handmatige configuratie.

Voor wie & wanneer

Elke zelf-hoster. Het is de veilige manier om van buitenaf uw Nextcloud of foto’s te bereiken.

Installeren & gebruiken

  1. Installeer Tailscale op uw server en op uw telefoon/pc, en koppel ze aan hetzelfde account.

  2. Uw apparaten zien elkaar meteen op een privénetwerk; bereik uw server via het Tailscale-adres.

  3. Voor nul afhankelijkheid vervangt u de coördinatieserver door zelf-gehoste Headscale.

DEEL 07 · CENSURE · DIGITALE IDENTITEIT · 🟡

Censuur & identiteitscontroles

Hetzelfde voorwendsel (“bescherm minderjarigen”) wordt gebruikt om identiteitscontroles af te dwingen om toegang tot internet te krijgen. Het is het geplande einde van online anonimiteit, en dus een vorm van censuur. Hier is de stand van zaken, en hoe u er wettelijk aan kunt ontsnappen.

Stand van zaken (2025-2026)

  • Frankrijk. De SREN-wet (mei 2024) geeft toezichthouder Arcom de leiding over leeftijdsverificatie; sinds april 2025 moeten de betrokken sites dit invoeren. Een decreet dat leeftijdscontroles oplegt, werd op 15 juli 2025 bekrachtigd door de Raad van State, en een wetsvoorstel dat sociale media verbiedt voor -15-jarigen werd op 26 januari 2026 aangenomen in de Assemblée, wat betekent dat de leeftijd, en dus de identiteit, van iedereen moet worden geverifieerd.
  • Verenigd Koninkrijk. Sinds 25 juli 2025 vereist de Online Safety Act “hoogst effectieve” leeftijdsverificatie (ID, creditcard, gezichtsschatting). Het directe resultaat: VPN-aanmeldingen schoten binnen enkele uren met meer dan 1.400% omhoog. Het House of Lords debatteerde begin 2026 zelfs over een minimumleeftijd voor VPN-gebruik zelf.
  • Europese Unie. De Commissie presenteerde een leeftijdsverificatie-app (april 2025), gepiloteerd in vijf landen, ontworpen om aan te sluiten op de Europese digitale-identiteitsportemonnee (EUDI Wallet, eIDAS 2) die elke staat eind 2026 moet aanbieden. EFF en EDRi waarschuwen: het “zero-knowledge”-bewijs is slechts optioneel, en dit bouwt een online-ID-infrastructuur die veel verder gaat dan kinderbescherming.

Er wettelijk aan ontsnappen

De tegenzet komt neer op één idee: neem een IP-adres in een land dat deze controles niet oplegt, en verkrijg de hulpmiddelen anoniem, zelfs als ze op een dag worden geblokkeerd.

  • Een VPN buiten de jurisdictie. Maak verbinding met een server buiten het filterende land (idealiter buiten de EU en de “14 Eyes”), met een geauditeerd no-log-beleid. Dit herstelt de toegang tot netwerken die om een identiteitsbewijs vragen.
  • Anonieme betaling. Betaal de VPN in crypto of contanten (Mullvad, IVPN, Proton accepteren dit). Cruciaal: als VPN’s ooit worden “verboden”, kunnen betalingsverwerkers kaarten weigeren; cash en crypto zouden dan de enige opties zijn.
  • Tor om een geblokkeerde VPN op te halen. Als de site van de provider vanuit uw land onbereikbaar wordt, gebruik dan de Tor Browser (of een .onion-adres) om de client te downloaden. Eenmaal geïnstalleerd is de VPN veel sneller voor dagelijks gebruik.
  • Wijzig het land van uw account. Een Apple/Google-account dat op een ander land is ingesteld, laat apps die uit uw lokale store zijn verwijderd opnieuw verschijnen.
De wet verandert, controleer

Het omzeilen van een geografische beperking is in de meeste Europese landen legaal, maar het terrein verschuift snel: Utah (VS) heeft VPN-omzeiling strafbaar gesteld, en de Britse Lords kijken naar VPN-beperkingen. Controleer de wet van uw land voordat u op een methode vertrouwt. Deze gids gaat over privacybescherming, niet over het verbergen van een misdrijf.

DEEL 08 · NEEM DE CONTROLE TERUG · 🟡

Google verlaten

Google is één account dat uw e-mail, agenda, bestanden, bewegingen en zoekopdrachten kent. Vervang de hele suite.

GoogleProtonOverige
GmailProton MailTuta, mailbox.org
Google DriveProton DriveNextcloud, Cryptomator
Google CalendarProton CalendarTuta Calendar
Google PasswordProton PassBitwarden, KeePassXC
Google One VPNProton VPNMullvad, IVPN

De aantrekkingskracht van Proton (Zwitserland, non-profit stichting, open-source): één account vervangt heel Google, met end-to-end-encryptie en een jurisdictie buiten de “Five Eyes”. U kunt geleidelijk migreren, dienst per dienst. Wie liever niet opnieuw centraliseert bij één aanbieder, vindt in elke rij een onafhankelijk alternatief.

DEEL 09 · 🟡

Versleutelde opslag

Proton Drive

🟢 BeginnerVervangt Google Drive / iCloud🇨🇭 · E2EE

Waarvoor dient het

Een end-to-end versleutelde cloud voor uw bestanden en foto’s, onderdeel van Proton.

Waarom het ertoe doet

In tegenstelling tot Google Drive of iCloud kan Proton uw bestanden niet lezen: ze worden versleuteld voordat ze uw apparaat verlaten. Zwitserse jurisdictie, hetzelfde account als Proton Mail.

Voor wie & wanneer

Iedereen, als eenvoudige, directe vervanging van de cloud van Google of Apple.

Installeren & gebruiken
  1. Activeer Proton Drive in uw Proton-account en installeer de app.
  2. Schakel automatische back-up van uw foto’s in, en schakel die van Google/Apple uit.

Cryptomator

🟡 GevorderdVersleutelt vóór upload🇩🇪 · open-source

Waarvoor dient het

Een kluis die uw bestanden vóór het uploaden versleutelt, naar elke cloud, zelfs Google Drive of Dropbox.

Waarom het ertoe doet

De perfecte truc als u een bestaande cloud moet behouden: u houdt de handige dienst, maar de provider ziet alleen versleutelde brij. Alleen u heeft de sleutel.

Voor wie & wanneer

Wie nog niet van een grote publieke cloud af kan, maar zijn bestanden nu al wil beschermen.

Installeren & gebruiken
  1. Installeer Cryptomator (desktop en mobiel) vanaf cryptomator.org.

  2. Maak een “kluis” aan in de gesynchroniseerde map van uw cloud, kies een sterk wachtwoord.

  3. Plaats uw bestanden in de kluis: ze worden versleuteld en automatisch gesynchroniseerd.

Nextcloud

🔴 ExpertUw eigen cloud🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Uw eigen cloud (bestanden, agenda, contacten, notities) gehost op uw eigen server.

Waarom het ertoe doet

De ultieme graad van controle: uw gegevens verlaten nooit uw hardware. Gedetailleerd in sectie 10 (zelfhosting).

Voor wie & wanneer Zelf-hosters. Zie de volledige kaart in sectie 10.

DEEL 10 · 🟡

Wachtwoordmanager

Eén sterk, uniek wachtwoord per dienst: de basis van alle beveiliging die volgt. Weg met het notitieboekje, weg met het hergebruikte wachtwoord.

Bitwarden

🟢 BeginnerBeste om mee te starten🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Een wachtwoordkluis die uw wachtwoorden onthoudt, genereert en voor u invult, op al uw apparaten.

Waarom het ertoe doet

Gratis, geauditeerd, platformonafhankelijk en end-to-end versleuteld. U hoeft nog maar één sterk wachtwoord te onthouden. Hij is zelfs zelf-hostbaar (via Vaultwarden), zodat u van niemand afhankelijk bent.

Voor wie & wanneer

Iedereen. Het is de basis van alle beveiliging: één sterk, uniek wachtwoord per dienst.

Installeren & gebruiken

  1. Maak een account aan op bitwarden.com en kies een lang hoofdwachtwoord (een wachtwoordzin). Vergeet het nooit: het kan niet worden hersteld.

  2. Installeer de browserextensie en de mobiele app.

  3. Laat Bitwarden terwijl u inlogt uw oude wachtwoorden opslaan en ze vervangen door gegenereerde wachtwoorden.

KeePassXC

🔴 Expert100% lokaal🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Een lokale kluis: een versleuteld bestand dat alleen u bezit, zonder cloud en zonder account.

Waarom het ertoe doet

Niets verlaat uw apparaat, tenzij u er zelf voor kiest het bestand te synchroniseren (bijvoorbeeld via Cryptomator). De keuze van de purist, zonder enige tussenpersoon.

Voor wie & wanneer

Gevorderde profielen die volledige controle willen en nul online-afhankelijkheid.

Installeren & gebruiken

  1. Installeer KeePassXC (desktop) en een compatibele mobiele app (KeePassDX op Android, Strongbox op iOS).

  2. Maak een databasebestand dat met een hoofdwachtwoord is beveiligd.

  3. Om het op alle apparaten te hebben, synchroniseert u dit bestand via een versleutelde cloud.

Proton Pass

🟢 BeginnerMet e-mailaliassen🇨🇭 · open-source

Waarvoor dient het

De wachtwoordmanager uit het Proton-ecosysteem, met ingebouwde wegwerpbare e-mailaliassen.

Waarom het ertoe doet

Ideaal als u al bij Proton zit: één account voor mail, cloud en wachtwoorden. De e-mailaliassen besparen u overal uw echte adres te geven.

Voor wie & wanneer Wie alles bij Proton wil bundelen.

DEEL 11 · BEVEILIGING · 2FA · 🟡

Tweestapsverificatie & hardwaretokens

Een wachtwoord, zelfs een sterk, kan uitlekken. Tweestapsverificatie (2FA) voegt een tweede bewijs toe bij het inloggen: zelfs als uw wachtwoord is gestolen, blijft het account vergrendeld. Het is essentieel op uw gevoelige accounts (e-mail, wachtwoordmanager, sociale media).

Vermijd 2FA via sms

Een code per sms is de zwakke schakel: hij is kwetsbaar voor “SIM-swap” (een aanvaller laat uw nummer overzetten) en voor interceptie via het telefoonnetwerk (SS7). Studies schatten dat de meeste SIM-swap-pogingen slagen. Gebruik sms alleen als laatste redmiddel, nooit als uw belangrijkste bescherming.

YubiKey · Nitrokey

🟡🔴 Gevorderd / ExpertFIDO2-hardwaretoken

Waarvoor dient het

Een kleine fysieke sleutel (USB, vaak met NFC) die uw identiteit bewijst met één aanraking.

Waarom het ertoe doet

Dit is de sterkste 2FA: hij is phishing-bestendig, omdat de sleutel het echte adres van de site controleert voordat hij antwoordt. Nitrokey is het volledig open alternatief qua hardware en firmware. Een nepsite kan u niet misleiden.

Voor wie & wanneer

Wie maximale beveiliging op sleutelaccounts wil. Koop er twee (één hoofd, één back-up).

Installeren & gebruiken
  1. Schaf twee sleutels aan via yubico.com of nitrokey.com.

  2. Voeg in de beveiligingsinstellingen van elk account (e-mail, wachtwoordmanager…) een “beveiligingssleutel” of “passkey” toe. Registreer beide sleutels.

  3. Bewaar de back-upsleutel op een veilige, afzonderlijke plek.

Aegis · Ente Auth

🟢 BeginnerTOTP-codes🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Apps die elke 30 seconden de zescijferige codes genereren, ter vervanging van Google Authenticator.

Waarom het ertoe doet

Aegis (Android) bewaart uw codes in een lokale versleutelde kluis, geen cloud. Ente Auth voegt end-to-end versleutelde synchronisatie tussen apparaten toe, en is geauditeerd. Veel veiliger dan sms, en gratis.

Voor wie & wanneer

Iedereen: dit is het standaard 2FA-niveau om aan te nemen, vóór hardwaretokens.

Installeren & gebruiken
  1. Installeer Aegis (F-Droid) of Ente Auth (alle platforms).
  2. Schakel op elk account 2FA via een “authenticator-app” in en scan de getoonde QR-code.

  3. Noteer de back-upcodes op papier en maak een versleutelde back-up van uw kluis.

DEEL 12 · 🟡

Gedecentraliseerde sociale netwerken

Instagram, X en Facebook zijn van bedrijven die u profileren en u van de ene op de andere dag kunnen censureren of verwijderen. Het “fediverse” biedt netwerken die van hun gebruikers zijn.

Mastodon

🟢 BeginnerVervangt X / Twitter🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Het alternatief voor X/Twitter: een sociaal netwerk dat bestaat uit duizenden onafhankelijke servers die met elkaar communiceren (het “fediverse”).

Waarom het ertoe doet

Geen enkele eigenaar, geen algoritme dat voor u beslist, geen willekeurige ban door één bedrijf. De tijdlijn is chronologisch, zonder advertenties of manipulatie.

Voor wie & wanneer

Iedereen. Ideaal voor informatieaccounts die een aanwezigheid willen die geen enkel bedrijf kan afsnijden.

Installeren & gebruiken

  1. Kies op joinmastodon.org een server (of “instance”) die bij u past, en maak een account aan.

  2. Installeer een app (de officiële, of Ivory, Tusky…) en volg accounts: u ziet het hele fediverse, op welke server ze ook zitten.

Nostr

🟡🔴Oncensureerbaar🌍 · open protocol

Waarvoor dient het

Geen app maar een protocol: een sociaal netwerk waarin uw identiteit een eenvoudig sleutelpaar is, zoals bij Bitcoin.

Waarom het ertoe doet

Geen e-mail, geen wachtwoord, geen account dat iemand kan verwijderen. Uw berichten reizen via gedecentraliseerde relays en u bezit uw publiek echt: niemand kan u blijvend verbannen. U kunt zelfs fooien in Bitcoin ontvangen (“zaps”) en op elk moment van app wisselen zonder uw volgers te verliezen.

Voor wie & wanneer

Informatieaccounts en makers die platformcensuur vrezen en een echt eigen aanwezigheid willen.

Installeren & gebruiken
  1. Installeer een client: Damus (iPhone), Amethyst of Primal (Android), of een webversie.

  2. De app genereert uw sleutelpaar. Maak een back-up van uw privésleutel (nsec) zoals een Bitcoin-herstelzin: op papier, nooit delen.

  3. Maak uw profiel aan, volg mensen, schakel zaps in om sats te ontvangen.

Matrix / Element

🟡🔴Vervangt Discord / Slack🌍 · gefedereerd · E2EE

Waarvoor dient het

Communitychat, in de geest van Discord of Slack, maar dan gefedereerd en end-to-end versleutelbaar. Element is de app, Matrix is het netwerk.

Waarom het ertoe doet

U kunt uw eigen server hosten (Synapse) en uw gegevens beheren. Perfect voor een collectief, een redactie of een vereniging die een eigen onafhankelijke ruimte wil.

Voor wie & wanneer Gemeenschappen en groepen. Zie de metadata-kanttekening hieronder.

Installeren & gebruiken

  1. Installeer Element (element.io) en maak een account aan op een publieke server, of op uw eigen (sectie 10).

  2. Word lid van of maak ruimtes, en schakel end-to-end-encryptie in voor privégesprekken.

Pixelfed · PeerTube · Lemmy

🟡Insta · YouTube · Reddit🌍 · open-source

Waarvoor dient het

De gefedereerde neven van Instagram (Pixelfed), YouTube (PeerTube) en Reddit (Lemmy).

Waarom het ertoe doet

Dezelfde logica als Mastodon: geen enkele eigenaar, geen advertentie-algoritme, geen tracking. U plaatst foto’s, video’s of discussies zonder een profileringsmachine te voeden.

Voor wie & wanneer

Wie Instagram, YouTube of Reddit wil verlaten zonder het formaat op te geven.

Metadata-kanttekening

Matrix versleutelt de inhoud goed, maar in federatie zien deelnemende servers het lidmaatschap van ruimtes en de tijdstempels van berichten. Voor zeer gevoelig gebruik kiest u liever SimpleX/Session of host u uw eigen server.

DEEL 13 · 🟡

Financiële soevereiniteit

Ook geld wordt in de gaten gehouden en kan worden gecensureerd. Accounts van activisten zijn bevroren, donaties geblokkeerd, en elke kaartbetaling wordt gevolgd. Financiële privacy maakt deel uit van soevereiniteit.

Bitcoin (zelfbewaring)

🟡🔴Censuurbestendig

Waarvoor dient het

Een digitaal geld dat u zelf bewaart, zonder via een bank te gaan.

Waarom het ertoe doet

Bij zelfbewaring (uw sleutels in een portemonnee die alleen u beheert) kan niemand uw tegoeden bevriezen of blokkeren. De privacy is niet perfect (het grootboek is openbaar), maar het ontsnapt aan bankcensuur, handig op de dag dat een betaling wordt geweigerd.

Voor wie & wanneer

Zich beschermen tegen het bevriezen van accounts of de-banking, en anoniem betalen voor een dienst zoals een VPN.

Installeren & gebruiken
  1. Schaf bitcoins aan (via een exchange, of peer-to-peer).

  2. Verplaats ze meteen naar een portemonnee die u beheert: een hardwareportemonnee (Trezor, ColdCard) of een open-source-app. Laat ze niet op de exchange staan.

  3. Maak een back-up van uw herstelzin op papier, nooit als foto of online.

Monero (XMR)

🔴 ExpertStandaard privé

Waarvoor dient het

De privacycryptocurrency: bedragen, afzender en ontvanger zijn standaard verborgen.

Waarom het ertoe doet

Het is op dit punt het exacte tegenovergestelde van Bitcoin: transacties zijn privé per ontwerp. Het is de beste manier om een dienst te betalen zonder een spoor naar u achter te laten.

Voor wie & wanneer

Wie maximale financiële privacy wil. Let op: Monero is al van verschillende Europese exchanges gehaald, dus u heeft vaak een gedecentraliseerde swap nodig.

Installeren & gebruiken
  1. Installeer een portemonnee (de officiële op getmonero.org, of Cake Wallet op mobiel).

  2. Verkrijg XMR via een gedecentraliseerde exchange-dienst (bijvoorbeeld een “swap” vanuit een andere crypto).

  3. Maak een back-up van uw herstelzin op papier.
Wettigheid & voorzichtigheid

Financiële privacy is legaal. Verwar het niet met belastingontduiking: geef op wat opgegeven moet worden. Cryptocurrencies zijn volatiel en oplichting komt veel voor; zet nooit in wat u niet kunt verliezen, en leer voordat u handelt.

DEEL 14 · BLINDE VLEK · DE AI-WAANZIN · 🟡

Conversationele AI

Terwijl we vechten om onze berichten te versleutelen, geven honderden miljoenen mensen hun meest intieme gedachten in ChatGPT, Gemini of Copilot, op Amerikaanse servers. Dit is de blinde vlek van het hele verhaal. Pure waanzin.

Wat u in een cloud-AI typt, is een geschreven, van een tijdstempel voorziene, opgeslagen bekentenis. Erger dan een bericht: u stort er uw angsten, gezondheid, financiën, werkgeheimen in uit, vaak eerlijker dan bij een vriend. En in tegenstelling tot een versleutelde messenger is alles in platte tekst leesbaar op de server.

Wat de feiten zeggen (2025-2026)

Consumentenabonnementen trainen standaard op uw gegevens. In januari 2026 beval een Amerikaanse rechter OpenAI om 20 miljoen ChatGPT-gesprekken als bewijs te overleggen: de getroffen gebruikers werden niet geïnformeerd noch geraadpleegd. Een gesprek verwijderen garandeert niet dat het weg is. Bij één lek bevatten 47.000 blootgelegde gesprekken e-mails, telefoonnummers en herleidbare intieme details.

De tegenzet: lokale AI

Ollama · LM Studio · Jan · GPT4All

🟡🔴Vervangt ChatGPT🌍 · 100% lokaal

Waarvoor dient het

Software om een AI-model rechtstreeks op uw eigen computer te draaien.

Waarom het ertoe doet

Uw vragen verlaten het apparaat nooit: geen server, geen account, geen telemetrie, en het werkt offline. De kwaliteit hangt af van uw hardware, maar er lekt niets. Ollama en LM Studio zijn het eenvoudigst; Jan en GPT4All mikken op maximale privacy.

Voor wie & wanneer

Iedereen die AI gebruikt voor zelfs maar enigszins persoonlijke onderwerpen en ze niet aan een Amerikaanse server wil toevertrouwen.

Installeren & gebruiken

  1. Installeer voor een zachte start LM Studio of Jan (een grafische interface, als een gewone app).

  2. Download een model dat in de app wordt aangeboden (bijvoorbeeld Llama of Mistral), afgestemd op de kracht van uw machine.

  3. Chat weg: alles gebeurt lokaal. Ollama is de opdrachtpromptversie voor de meer technische gebruikers.

PocketPal AI

🟡🔴Vervangt ChatGPT op mobiel📱 · 100% lokaal

Waarvoor dient het

Een app om AI-modellen rechtstreeks op uw telefoon te draaien, volledig offline.

Waarom het ertoe doet

Uw prompts verlaten de telefoon nooit: geen account, geen cloud, geen telemetrie, en het werkt in vliegtuigmodus. Open source (MIT): de app downloadt GGUF-modellen (Gemma, Qwen, Phi, Llama) van Hugging Face en draait ze op de CPU, GPU of NPU van het toestel. De mobiele tegenhanger van Ollama en LM Studio.

Voor wie & wanneer

Iedereen die op de telefoon naar ChatGPT grijpt voor persoonlijke vragen en ze niet aan een Amerikaanse server wil toevertrouwen.

Installeren & gebruiken

  1. Installeer PocketPal uit de App Store of Google Play (of bouw vanaf de broncode).

  2. Open Models, kies een model dat bij uw telefoon past en download het.

  3. Laad het en chat: alles draait offline, op het toestel.

Duck.ai · Lumo (Proton)

🟢🟡Privacybewuste cloud

Waarvoor dient het

Cloud-AI-toegang, maar dan gebouwd voor privacy, wanneer een lokale AI niet mogelijk is.

Waarom het ertoe doet

Duck.ai (DuckDuckGo) biedt geanonimiseerde toegang tot meerdere modellen. Lumo (Proton) versleutelt de uitwisselingen en traint er niet op. Veel beter dan consumenten-ChatGPT, maar het blijft een server op afstand.

Voor wie & wanneer

Wie de gemakken van de cloud wil zonder de reuzen te voeden. Houd niet-gevoelige onderwerpen daar.

De simpele regel

Plak nooit iets in een cloud-AI dat u niet zou vertellen aan een vreemde die meeluistert: identiteit, gezondheid, wachtwoorden, werkgeheimen, bekentenissen. Voor al het andere dat gevoelig is, gebruikt u een lokale AI.

DEEL 15 · VERVANG DE REST · 🟡

De dagelijkse gereedschapskist

Google en Apple zijn niet alleen e-mail: kaarten, notities, agenda, foto’s, videogesprekken, alles is aan uw identiteit gekoppeld. Hier leest u hoe u elke bouwsteen één voor één vervangt, zonder in te leveren op gemak.

Organic Maps · OsmAnd

🟢 BeginnerVervangt Google Maps🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Kaart- en navigatie-apps, gebouwd op OpenStreetMap, die offline werken.

Waarom het ertoe doet

Google Maps legt elke reis vast en bouwt een griezelig nauwkeurige locatiegeschiedenis op. Organic Maps volgt niets en toont geen advertenties; OsmAnd is gericht op gevorderde gebruikers (wandelen, hoogtelijnen, gedetailleerde navigatie).

Voor wie & wanneer

Iedereen. Live verkeersinformatie en openbaar vervoer zijn minder compleet dan bij Google, maar de dagelijkse navigatie is uitstekend.

Installeren & gebruiken
  1. Installeer vanuit F-Droid, de App Store of Google Play.
  2. Download vooraf de kaarten van de regio’s die u nodig heeft voor offline gebruik.

Standard Notes · Joplin · CryptPad

🟢🟡Vervangt Docs / Notion🌍 · open-source

Waarvoor dient het

End-to-end versleutelde notities en documenten, ter vervanging van Google Docs, Notion of Evernote.

Waarom het ertoe doet

Standard Notes (van Proton) versleutelt uw notities standaard. Joplin beheert Markdown-notitieboeken met optionele versleuteling en de synchronisatie van uw keuze. CryptPad (Frans) biedt een real-time, volledig versleuteld Google Docs-alternatief.

Voor wie & wanneer

Iedereen voor notities; CryptPad voor samenwerking met meerdere personen.

Installeren & gebruiken

  1. Standard Notes / Joplin: maak een account aan, installeer de app en schakel versleuteling in (standaard aan bij Standard Notes, aan te zetten in Joplin).

  2. CryptPad: gebruik cryptpad.fr of een andere instance, geen account nodig om te beginnen.

Jitsi Meet · Element Call

🟢🟡Vervangt Zoom / Meet🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Videoconferentietools zonder account of zware installatie, ter vervanging van Zoom, Google Meet of Teams.

Waarom het ertoe doet

Jitsi Meet draait in de browser, geen account, en kan zelf worden gehost (het is ook de basis van Brave Talk). Element Call is end-to-end versleuteld en gefedereerd via Matrix. Voor een eenvoudig, volledig versleuteld gesprek voldoen Signal-gesprekken ook.

Voor wie & wanneer

Iedereen. Op een publieke Jitsi-server zijn gesprekken met meerdere deelnemers in het transport versleuteld; end-to-end-encryptie is optioneel.

Installeren & gebruiken
  1. Jitsi: ga naar meet.jit.si, maak een kamernaam aan, deel de link. Niets te installeren.
  2. Element Call: start vanuit de Element (Matrix)-app een gesprek in een ruimte.

Ente · Immich

🟡🔴Vervangt Google Photos🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Twee manieren om uw foto’s te bewaren zonder ze aan Google of Apple toe te vertrouwen.

Waarom het ertoe doet

Ente is een beheerde, end-to-end versleutelde dienst, met herkenning en zoeken op het apparaat: eenvoudig en veilig. Immich is een Google Photos-kloon die u zelf host (inclusief gezichts- en objectherkenning), voor wie een server kan beheren.

Voor wie & wanneer

Ente voor iedereen; Immich voor zelf-hosters. Let op: Immich is niet end-to-end versleuteld, de beveiliging hangt af van uw server.

Installeren & gebruiken

  1. Ente: installeer de app, maak een account aan en schakel automatische back-up van uw fotorol in.

  2. Immich: zet het via Docker op uw server (zie sectie 10) en koppel de mobiele app.

SimpleLogin · addy.io

🟢🟡E-mailaliassen🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Wegwerpbare e-mailaliassen: een uniek adres per site, dat doorstuurt naar uw echte inbox zonder deze ooit te onthullen.

Waarom het ertoe doet

U geeft niet langer overal uw echte adres op. Als een site wordt gehackt of u spamt, knipt u de bijbehorende alias en weet u meteen wie uw gegevens heeft gelekt. SimpleLogin is geïntegreerd met Proton; addy.io biedt onbeperkte aliassen in het gratis abonnement.

Voor wie & wanneer

Iedereen, en vooral pseudoniem-accounts die hun aanmeldingen willen compartimenteren.

Installeren & gebruiken
  1. Maak een account aan, installeer de browserextensie.
  2. Genereer bij elke aanmelding een nieuwe alias in plaats van uw echte adres in te typen.

Versleutelde back-ups

🟡🔴Cryptomator · restic🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Een manier om een back-up te maken van uw telefoon en computer, waarbij de gegevens vóór vertrek naar de cloud worden versleuteld.

Waarom het ertoe doet

iCloud/Google-back-ups zijn vaak toegankelijk voor de provider, en dus voor rechtbanken. Cryptomator versleutelt uw bestanden vóór ze naar een cloud worden gestuurd; restic maakt automatische versleutelde back-ups; Proton Drive is end-to-end versleuteld. Schakel op de iPhone “Geavanceerde gegevensbescherming” in om uw iCloud-back-ups te versleutelen.

Voor wie & wanneer

Iedereen zou zijn back-ups moeten versleutelen. Gouden regel: twee versleutelde kopieën, op twee media, op twee locaties.

Installeren & gebruiken

  1. iPhone: Instellingen > uw naam > iCloud > Geavanceerde gegevensbescherming: schakel in.

  2. PC: installeer Cryptomator, maak een kluis aan, plaats er uw bestanden in vóór synchronisatie met de cloud.

Wis uw gegevens (AVG)

🟡Databrokers

Waarvoor dient het

Uw persoonlijke gegevens laten verwijderen uit de “databrokers” die ze verzamelen en doorverkopen.

Waarom het ertoe doet

In Europa geeft de AVG (artikel 17) u een recht op gegevenswissing: u kunt gratis eisen dat een bedrijf uw gegevens verwijdert, in principe binnen een maand. Diensten als Incogni automatiseren deze verzoeken op grote schaal, tegen betaling.

Voor wie & wanneer

Wie zijn blootstelling wil verminderen. Let op: gegevens komen na verloop van tijd terug, en dit raakt geen openbare registers of sociale media. Het zelf doen is gratis maar tijdrovend.

Installeren & gebruiken

  1. Voor een handmatig verzoek: schrijf de broker, verwijs naar AVG-artikel 17 en vraag om verwijdering.

  2. Om te automatiseren: abonneer u op een verwijderservice en laat die de verzoeken namens u versturen.

DEEL 16 · GEAVANCEERDE ZELFVERDEDIGING · 🔴

Zelfhosting

Het ultieme niveau van soevereiniteit: host uw diensten zelf. Uw gegevens leven op uw eigen hardware, onder de jurisdictie die u kiest.

YunoHost · Umbrel · Start9

🔴 ExpertKant-en-klare server🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Systemen die een oude pc of Raspberry Pi omtoveren tot een persoonlijke server, met een app-catalogus die u in een paar klikken installeert.

Waarom het ertoe doet

Zelfhosting klinkt eng, maar deze tools doen het zware werk. YunoHost beheert zelfs uw eigen e-mail en single sign-on. Umbrel biedt een app-store met meer dan 300 apps, populair bij privacy- en Bitcoin-liefhebbers. Start9 versleutelt back-ups en geeft elke dienst standaard een Tor-adres.

Voor wie & wanneer

Gevorderde profielen die een middag willen besteden aan het opzetten van hun eigen cloud. Het is de meest radicale structurele tegenzet tegen Chat Control.

Installeren & gebruiken

  1. Pak een oude computer, een Raspberry Pi, of huur een kleine server (VPS) in een beschermend land.

  2. Installeer YunoHost, Umbrel of Start9 volgens hun officiële handleiding.
  3. Installeer vanuit de catalogus Nextcloud, een Matrix-server, een fotogalerij, enz.

  4. Bereik het privé met Tailscale (VPN-sectie) in plaats van de server bloot te stellen aan het publieke internet.

Nextcloud

🔴 ExpertVervangt de hele Google-suite🇩🇪 · open-source

Waarvoor dient het

Uw eigen cloud: bestanden, agenda, contacten, foto’s, notities en samenwerkingsdocumenten, op uw server.

Waarom het ertoe doet

Het is de volledige vervanging van Google Drive, Agenda en Contacten, maar dan thuis. U kiest de jurisdictie en niemand anders heeft zeggenschap over uw bestanden. Let op: het is “uw server”-privacy, niet standaard end-to-end versleuteld; u moet het up-to-date houden.

Voor wie & wanneer

Zelf-hosters. De eenvoudigste weg is installatie via YunoHost of Umbrel.

Matrix Synapse

🔴 ExpertUw eigen chatserver🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Uw eigen Matrix-chatserver, waarop Element en versleutelde gesprekken draaien.

Waarom het ertoe doet

Door de server te hosten, beheert u ook de metadata (wie met wie praat, wanneer), het zwakke punt van Matrix in federatie. Het is communitychat waarvan u alleen de eigenaar bent.

Voor wie & wanneer

Gemeenschappen, collectieven, redacties die hun eigen onafhankelijke gefedereerde ruimte willen.

Uw eigen website

🟡🔴Ban-bestendig uw stem

Waarvoor dient het

Een eigen site, op uw eigen domeinnaam, waar uw inhoud van geen enkel platform afhangt.

Waarom het ertoe doet

Op de dag dat een netwerk uw account verwijdert of schorst, verdwijnt al uw werk. Een persoonlijke site is uw anker: uw berichten blijven daar, gearchiveerd en up-to-date, wat er ook gebeurt. Dat is precies wat voorzichtige informatieaccounts doen. Een statische site (gebouwd met Hugo, Astro of Jekyll) is voldoende en publiceert bijna gratis; voor een dynamische blog voldoet een zelf-gehoste WordPress of Ghost.

Voor wie & wanneer

Informatieaccounts, makers, activisten, iedereen die publiceert en platformcensuur vreest.

Installeren & gebruiken
  1. Koop een domeinnaam (idealiter bij een privacyrespecterende registrar).

  2. Kies een statische-sitegenerator (Astro, Hugo) en host het resultaat, of installeer WordPress/Ghost op uw server.

  3. Verwijs er systematisch naar vanuit uw sociale netwerken: uw publiek vindt u zelfs als een account wegvalt.

Het jurisdictiepunt

Zelfhosten betekent ook kiezen waar uw gegevens leven. Een server thuis of in een beschermend land ontsnapt aan de scanverplichtingen die aan grote platforms worden opgelegd. Het is de meest radicale structurele tegenzet tegen Chat Control.

DEEL 17 · 🔴

Tor

Het netwerk dat scheidt wie u bent van wat u online doet.

Tor Browser

🔴 ExpertNetwerkanonimiteit🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Een netwerk dat scheidt wie u bent van wat u online doet, toegankelijk via de Tor Browser.

Waarom het ertoe doet

Uw verkeer stuitert via meerdere versleutelde relays wereldwijd: geen enkele kent zowel uw identiteit als uw bestemming. Het is het gereedschap van journalisten en bronnen, en de manier om een geblokkeerde site te bereiken (bijvoorbeeld om een gecensureerde VPN te downloaden).

Voor wie & wanneer

Hoogrisicoprofielen, en iedereen die zijn activiteit moet loskoppelen van zijn echte IP. Gebruik het af en toe, niet als dagelijkse browser.

Installeren & gebruiken

  1. Download de Tor Browser van torproject.org (Windows, macOS, Linux, Android).

  2. Start hem en klik op “Verbinden”. Als Tor in uw land geblokkeerd is, schakel dan een “bridge” in.

  3. Blader zonder het venster te maximaliseren, zonder extensies te installeren, en zonder u aan te melden bij uw echte accounts.

Beperkingen, geen magie

Tor beschermt het transport, niet uw gewoonten: meld u aan bij uw echte account en u de-anonimiseert uzelf. Het is trager, en de exit-node ziet onversleuteld verkeer (gebruik HTTPS). Voor serieuze anonimiteit, combineer het met Tails (sectie 12).

DEEL 18 · 🔴

Vrije besturingssystemen

De hoeksteen. Als client-side scanning kan worden opgelegd door het besturingssysteem zelf, is de enige echte tegenzet dat besturingssysteem beheersen. Dat geldt zowel voor de telefoon (GrapheneOS) als voor de computer (Linux). Onderschat dit niet: zolang u op Windows, macOS of een Google-Android blijft, beheerst u uw machine niet echt.

GrapheneOS

🔴 ExpertOntgooglede mobielAndroid · Pixel · open-source

Waarvoor dient het

Een volledig ontgooglede Android, geïnstalleerd op een Pixel-telefoon: mobiele soevereiniteit.

Waarom het ertoe doet

Het is de structurele verdediging bij uitstek tegen een besturingssysteem of app-store die u zou willen scannen. Google-diensten in een optionele sandbox, netwerkpermissies per app, geïsoleerde profielen, automatische herstart die sleutels uit het geheugen wist, een dwang-PIN die de telefoon wist. Zo gerespecteerd om zijn beveiliging dat het wordt gebruikt door spyware-doelen.

Voor wie & wanneer

Blootgestelde profielen, maar ook elke burger die een Pixel wil kopen om de controle over zijn telefoon terug te nemen.

Installeren & gebruiken

  1. Schaf een compatibele Google Pixel-telefoon aan (de enige ondersteunde hardware, om veiligheidsredenen).

  2. Ga op een computer naar grapheneos.org/install en volg de webinstaller (een paar klikken, geen terminal nodig).

  3. Installeer voor uw apps de vrije F-Droid-winkel; voeg alleen indien nodig Google Play in een sandbox toe.

  4. Stel een lange wachtwoordzin in (geen 4-cijferige PIN) en leer de “Lockdown”-modus.

Linux (op desktop)

🟡🔴Vervangt Windows / macOS🌍 · vrij & gratis

Waarvoor dient het

Een vrij en gratis besturingssysteem voor uw computer, ter vervanging van Windows of macOS. Het bestaat in vele smaken, “distributies” genaamd.

Waarom het ertoe doet

Het is de blinde vlek van veel mensen: ze versleutelen hun berichten, maar houden een Windows die onophoudelijk telemetrie naar Microsoft streamt (wiens “Recall”-functie het scherm continu probeerde te fotograferen), of een macOS die rapporteert welke apps u opent. Linux bespioneert u niet, is gratis, doet oude computers herleven, en maakt u eindelijk meester van uw machine. Het is eenvoudiger dan zijn reputatie: moderne distributies lijken op Windows of macOS.

Voor wie & wanneer

Iedereen kan de overstap maken. Om te beginnen: Linux Mint (het dichtst bij Windows) of Fedora; Debian voor stabiliteit. U hoeft niets te wissen: u kunt eerst testen en daarnaast uw huidige systeem installeren.

Installeren & gebruiken

  1. Niet zeker welke distributie? Beantwoord de distrochooser.de/fr-vragenlijst, die u op de juiste weg helpt op basis van uw behoeften.

  2. Probeer het zonder iets te installeren, rechtstreeks in uw browser, op distrosea.com.

  3. Eenmaal overtuigd, download de image van de distributie en maak een opstartbare USB (met Ventoy of Balena Etcher).

  4. Start vanaf de USB om het systeem “live” te proberen, voer dan de installatie uit. Schakel de aangeboden schijfversleuteling in.

Tails

🔴 ExpertAmnesische USB🌍 · alles via Tor

Waarvoor dient het

Een systeem dat opstart vanaf een USB-stick, al het verkeer via Tor leidt en bij het afsluiten geen spoor achterlaat.

Waarom het ertoe doet

Bij het afsluiten wordt alles vergeten: het is “amnesisch”. Ideaal voor gevoelig, eenmalig werk op een computer die niet van u is, zonder iets achter te laten.

Voor wie & wanneer

Klokkenluiders, journalisten, bronnen. Het referentiegereedschap voor werk met hoog risico.

Installeren & gebruiken

  1. Download Tails van tails.net en volg de wizard om de USB-stick te maken.

  2. Start de computer opnieuw op vanaf die USB. Gebruik het, en sluit af: alles verdwijnt.

Qubes OS · postmarketOS

🔴 ExpertCompartimentering🌍 · open-source

Waarvoor dient het

Twee nichesystemen: Qubes compartimenteert uw pc in verzegelde virtuele machines; postmarketOS draait Linux op oude telefoons.

Waarom het ertoe doet

Qubes isoleert elke activiteit (werk, bankieren, risicovol browsen) in een eigen compartiment: een compromittering bereikt de rest niet. postmarketOS verlengt de levensduur van telefoons die door hun fabrikant zijn afgedankt.

Voor wie & wanneer Expertgebruikers met een zeer hoog dreigingsmodel.

Hard uw apparaat

Zonder van besturingssysteem te wisselen wint u al veel: installeer apps via F-Droid (vrije winkel) of Aurora Store, vervang Google-diensten door microG, maak gescheiden profielen, knip onnodige netwerkpermissies, schakel automatische cloud-back-up en de advertentie-ID uit.

DEEL 19 · HARDWARE · 🔴

Telefonie & fysiek apparaat

De beste app is nutteloos als het apparaat zelf u verraadt. Hier zijn de hardwaredreigingen en de stappen die ze neutraliseren.

Het telefoonnummer is een tracker

Uw nummer verbindt uw SIM-kaart, uw apparaat (de IMEI-identifier), uw locatie en uw identiteit (de meeste landen eisen identiteitsbewijs bij aankoop van een SIM). Het is de draad die alles aan elkaar knoopt.

  • Gebruik nummerloze messengers (SimpleX, Session) voor gevoelige contacten, en geef altijd de voorkeur aan Signal boven sms.
  • Voor een gescheiden identiteit beperkt een “alleen-data”-SIMkaart of prepaid eSIM de koppeling op het verkooppunt (controleer de regels van uw land).

IMSI-catchers & het telefoonnetwerk

“IMSI-catchers” (of “stingrays”) zijn nep-zendmasten die telefoons dwingen verbinding te maken om hun identificatie te registreren en soms communicatie te onderscheppen, vaak door terug te schakelen naar zwak versleuteld 2G. Tegelijk maakt een oude netwerkfout (SS7) het nog steeds mogelijk sms’jes te onderscheppen en telefoons op afstand te lokaliseren: een reden te meer om sms te laten vallen.

  • Schakel 2G uit in de instellingen (mogelijk op Android en GrapheneOS) om de belangrijkste interceptievector te blokkeren.
  • Schakel op een betoging of in een gevoelig gebied de vliegtuigmodus in of stop de telefoon in een Faraday-zak (die alle signalen blokkeert). De EFF publiceert zelfs een vrij hulpmiddel, Rayhunter, om IMSI-catchers te detecteren.

Biometrie of toegangscode?

Een vinger kan worden afgedwongen, een code niet

Uw gezicht of vinger kan op de sensor worden gedrukt terwijl u wordt vastgehouden (aan een grens, tijdens een arrestatie); een wachtwoord in uw hoofd kan dat niet. Dwing vóór een risicovolle situatie een terugkeer naar de toegangscode af: houd op de iPhone de zijknop en een volumeknop ingedrukt (het “SOS”-scherm); gebruik op Android/GrapheneOS Lockdown in het stroommenu, wat biometrie uitschakelt totdat de code is ingevoerd. Kies een lange wachtwoordzin, geen viercijferige PIN. GrapheneOS biedt zelfs een dwang-PIN die de telefoon wist.

De-Microsoft, de-Apple

Vergeet de computer niet: Windows streamt onophoudelijk telemetrie (en de “Recall”-functie probeerde het scherm continu te fotograferen), macOS rapporteert welke apps u opent. De echte uitweg is Linux (zie sectie 12). Zo niet, schakel dan telemetrie, advertentie-ID en “Recall” uit, en voeg een uitgaande firewall toe (zoals Little Snitch op de Mac).

DEEL 20 · 🔴

Anonimiteit & OPSEC

Voor het pseudoniem-account en de klokkenluider. Hier beschermt u niet langer alleen een bericht: u beschermt een identiteit.

Pseudonimiteit versus anonimiteit

De gouden regel: kruis uw echte identiteit nooit met uw publieke. Niet hetzelfde e-mailadres, nummer, apparaat, netwerk, posttijdstip of schrijfstijl. Eén lek koppelt de twee.

  • Identiteitloze accounts: SimpleX en Session vragen geen nummer; combineer ze met wegwerpbare e-mailaliassen. Pas op voor doorverkochte, traceerbare “virtuele nummers”.
  • Metadata opschonen: een geplaatste foto bevat vaak de datum, het apparaatmodel en soms GPS-coördinaten (EXIF-gegevens). Verwijder ze met Metadata Cleaner, mat2 of ExifTool voordat u iets plaatst; let ook op bestandsnamen en documentmetadata.
  • Netwerk-anti-correlatie: gebruik Tor/Tails om uw activiteit los te koppelen van uw thuis-IP. Meng nooit uw persoonlijke en pseudonimennetwerken. Een SIM op uw naam verraadt uw locatie, wat u ook doet.
  • Compartimentering: een apparaat, of minstens een profiel, gewijd aan de publieke identiteit, een aparte wachtwoordmanager, en nooit kruislings inloggen tussen de twee werelden.

Documenten doorspelen als bron

SecureDrop is het anonieme indienensysteem dat veel redacties gebruiken om documenten van bronnen te ontvangen. Veel media publiceren ook een PGP-sleutel en een Signal-contact. Dien nooit in vanaf uw werkmaterialen of uw gebruikelijke netwerk.

Eerlijkheid, overschat uzelf niet

Sterke anonimiteit tegen een staatsvijand is moeilijk en feilbaar. Deze gids geeft bakens, geen garanties. Als er levens van afhangen, train dan met de gezaghebbende bronnen: EFF Surveillance Self-Defense, Freedom of the Press Foundation, Privacy Guides. Strikt defensieve en journalistieke context.

DEEL 21 · VERDER GAAN

Het complete vrije-software-ecosysteem

Volledig ontgoogelen betekent elke bouwsteen vervangen door een vrij equivalent. De gemeenschappelijke logica (vrije software + controle over uw apparaat + zelfhosting) is de echte tegenzet tegen client-side scanning.

Kantoorsoftware

  • LibreOffice
  • OnlyOffice

Media

  • VLC
  • Jellyfin
  • FreeTube / NewPipe
  • Audacity · OBS
  • GIMP · Inkscape
  • Calibre · Shotcut

Cloud & netwerk

  • Nextcloud
  • Pi-hole
  • KDE Connect

Vrije mobiel

  • F-Droid · Aurora
  • microG
  • postmarketOS

Beveiliging

  • Bitwarden
  • KeePassXC
  • Wireshark

E-mail & desktop

  • Thunderbird
  • FairEmail

Dev & gevorderd

  • Termux · git
  • QEMU / KVM · Wine
  • Flatpak · GNU/Linux

DEEL 22 · IN ACTIE KOMEN

Migratie & digitale burgerlijke ongehoorzaamheid

Een stapsgewijs plan

  1. Week 1 🟢: Installeer Signal en haal uw naasten over. Stap over op Proton Mail of Tuta. Stel een wachtwoordmanager en uBlock Origin in.
  2. Week 2 🟡: Migreer bestanden naar een versleutelde cloud, vervang Chrome/Google Search, neem een VPN, open een Mastodon-account.
  3. Daarna 🔴: Afhankelijk van uw profiel: GrapheneOS, Tor/Tails, zelfhosting, OPSEC-discipline.
Veelgemaakte fouten

Denken dat één hulpmiddel genoeg is; uw echte nummer hergebruiken voor een anoniem account; tien apps installeren zonder gewoontes te veranderen; vergeten dat de zwakke schakel vaak het apparaat zelf is.

DEEL 23 · DE BEWIJZEN

Dertig jaar precedenten

Elke generatie krijgt te horen dat de surveillance nieuw, beperkt en tijdelijk is. Gedateerd en met bronnen: hetzelfde script sinds 1993. Klik op een datum om een item te citeren.

  1. de belofte

    De Clipper-chip

    De NSA duwt een versleutelingschip door met een sleutelkopie in handen van de overheid, "alleen voor politie en justitie, uitsluitend met een bevelschrift". Gebreken aangetoond (Blaze, 1994), massale afwijzing: in 1996 opgegeven. De eerste crypto-oorlog, hetzelfde scenario als vandaag.

    EPIC · Clipper Chip →

  2. onthuld

    ECHELON bevestigd door het Europees Parlement

    Zes dagen voor 11 september neemt het Europees Parlement in de plenaire vergadering (367–159–39) het verslag van zijn tijdelijke commissie aan (op 3 juli in de commissie goedgekeurd) dat het bestaan bevestigt van een wereldwijd netwerk dat privé- en handelscommunicatie onderschept (VS, VK, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland).

    European Parliament · A5-0264/2001 →

  3. de uitbreiding

    23 dagen na 11 september

    Een geheim presidentieel bevel start het binnenlandse afluisteren zonder rechterlijk bevel door de NSA. De crisis creëert het programma; het programma overleeft de crisis. De Patriot Act volgt op 26 oktober, ook al "tijdelijk": de vervalclausules ervan worden 14 jaar lang verlengd.

    EFF · NSA Spying Timeline →

  4. onthuld

    Room 641A

    AT&T-technicus Mark Klein overhandigt de EFF de documenten die de geheime NSA-ruimte in het schakelcentrum van San Francisco beschrijven: interceptie op infrastructuurniveau, op al het verkeer, niet op verdachten.

    EFF · Jewel v. NSA evidence →

  5. de uitbreiding

    De EU-Dataretentierichtlijn

    De EU verplicht het bewaren van de telecom-metadata van de hele bevolking (6–24 maanden), "tegen zware criminaliteit". Niemand is verdacht, iedereen staat geregistreerd. De exacte blauwdruk van Chat Control, twintig jaar eerder.

    Directive 2006/24/EC →

  6. onthuld

    Snowden: "collect it all"

    The Guardian publiceert het geheime FISA-bevel dat Verizon dwingt de metadata van al zijn klanten af te staan, daarna PRISM. In maart had inlichtingendirecteur Clapper voor het Congres gezworen dat dit niet gebeurde; dagen na het lek noemt hij dat het "minst onware" antwoord dat hij kon geven.

    The Guardian · 5 June 2013 →

  7. teruggefloten

    Het Hof van Justitie vernietigt de algemene bewaarplicht

    Digital Rights Ireland (gevoegde zaken C-293/12 en C-594/12): de richtlijn van 2006 wordt integraal vernietigd: ongedifferentieerde surveillance van de hele bevolking schendt het Handvest van de grondrechten. Een kleine vrijwilligersorganisatie haalde een EU-richtlijn onderuit.

    CJEU · C-293/12 & C-594/12 →

  8. de uitbreiding

    Het Britse "Snooper's Charter"

    De Investigatory Powers Act legaliseert massale dataverzameling en staatshacking, en verplicht internetproviders ieders surfgeschiedenis te bewaren. Drie weken later herhaalt het Hof van Justitie van de EU (Tele2/Watson) dat een algemene bewaarplicht onrechtmatig is; Londen houdt haar toch in stand.

    legislation.gov.uk →

  9. de uitbreiding

    Australië tegen de wiskunde

    De Assistance and Access Act laat de staat een bedrijf in het geheim bevelen zijn producten te herontwerpen ("technical capability notices"): versleuteling verzwakken in alles behalve naam, waarschuwen critici, ook al verbiedt de wet nominaal "systemic weaknesses". De premier had de toon gezet: "de wetten van Australië gaan boven de wetten van de wiskunde".

    legislation.gov.au · C2018A00148 →

  10. onthuld

    Crypto AG: de kluizenmaker hield de sleutels

    The Washington Post onthult (gestaafd door de interne geschiedschrijving van de CIA zelf) dat de CIA en de BND sinds 1970 in het geheim eigenaar waren van Crypto AG, de Zwitserse encryptieleverancier van 120 regeringen. In de jaren 80 liep 40% van de diplomatieke telegrammen die de NSA ontcijferde via dit kanaal. Moraal: een "vertrouwde" achterdeur is een achterdeur.

    Washington Post · Operation Rubicon →

  11. teruggefloten

    La Quadrature du Net voor het Hof van Justitie

    Het Hof bevestigt het verbod op algemene bewaarplicht tegen Frankrijk en België (gevoegde zaken C-511/18, C-512/18 en C-520/18), en dezelfde dag tegen het VK in Privacy International (C-623/17), maar snijdt er "nationale veiligheid"-vensters in uit. Dubbele les: procederen werkt, en elke uitzondering wordt de volgende regel. De Commissie is nooit een inbreukprocedure gestart tegen lidstaten die toch blijven bewaren.

    CJEU · C-511/18, C-512/18 & C-520/18 →

  12. de belofte

    Chat Control 1.0, "tijdelijk"

    Verordening 2021/1232 staat het "vrijwillig" scannen van privéberichten toe, in afwijking van ePrivacy. Vervaldatum 3 augustus 2024, beloofd. Verordening 2024/1307 verlengt tot 3 april 2026, waar ze verstrijkt… en vervolgens uit de dood herrijst (zie hieronder).

    Regulation (EU) 2021/1232 →

  13. onthuld

    Het Pegasus Project

    Meer dan 80 journalisten uit 17 redacties in 10 landen documenteren de bespionering van journalisten, advocaten, dissidenten en staatshoofden via de spyware van NSO. Het forensisch onderzoek van Amnesty (peer-reviewed door Citizen Lab) bewijst zero-click-infecties van volledig bijgewerkte iPhones: wanneer het apparaat zelf doelwit is, volstaat versleuteling niet. Exact de logica van client-side scanning.

    Amnesty · Forensic Methodology Report →

  14. teruggefloten

    Apple kondigt scannen op het toestel aan… en krabbelt terug

    Apple onthult CSAM-fotoscanning op de iPhone zelf. Onderzoekers en ngo's komen in opstand: dit is de infrastructuur van generaliseerbare surveillance. December 2022: Apple ziet ervan af, en zal later, in een brief van augustus 2023, een "hellend vlak van onbedoelde gevolgen" inroepen. Precies het mechanisme dat Chat Control 2.0 wil verplichten.

    WIRED · Apple kills CSAM scanning →

  15. de uitbreiding

    Chat Control 2.0: verplicht scannen

    De Commissie stelt de CSAR-verordening voor (COM/2022/209): "detectiebevelen" die elk platform tot scannen kunnen dwingen, ook end-to-end versleutelde. Het vrijwillige van 2021 wordt het verplichte van 2022: scope creep in de letterlijke zin.

    COM/2022/209 →

  16. de uitbreiding

    Online Safety Act: de "spionageclausule"

    Het VK geeft zichzelf de bevoegdheid om berichtendiensten te bevelen versleutelde inhoud te scannen (artikel 121). "Waar technisch haalbaar" staat niet in de wet: het was de toegeving van de minister, de verklaring van Lord Parkinson aan het Hogerhuis (6 september 2023), nadat Signal en WhatsApp met vertrek hadden gedreigd. De regering geeft toe dat het niet haalbaar is, maar houdt de bevoegdheid in de wet.

    Online Safety Act 2023 · s.121 →

  17. de uitbreiding

    Het "tijdelijke" krijgt zijn eerste verlenging

    Verordening 2024/1307 schuift de vervaldatum van Chat Control 1.0 op van 3 augustus 2024 naar 3 april 2026. Een noodmaatregel die zichzelf verlengt is geen uitzondering meer: het is een regime.

    Regulation (EU) 2024/1307 →

  18. de uitbreiding

    VK: identiteitsbewijs tonen om het internet te gebruiken

    De Online Safety Act activeert "zeer doeltreffende" leeftijdsverificatie (identiteitsbewijs, kredietkaart, gezichtsschatting) voor grote delen van het web. Proton meet dat het aantal VPN-aanmeldingen per uur met meer dan 1.400% stijgt; het Hogerhuis debatteert al over beperkingen op VPN's.

    Ofcom · age assurance →

  19. de uitbreiding

    De Raad wil de vervalclausule schrappen

    Het triloogstandpunt van de Raad (doc. 15318/25): de vervalclausule van het "vrijwillige" scannen gewoonweg schrappen, oftewel het permanent maken. Het ontwerp van het Deense voorzitterschap overwoog verplichte client-side scanning. In februari 2026 antwoordt de EDPS op het decembervoorstel van de Commissie om de afwijking tot 2028 te verlengen (COM(2025) 797): substantiële aantasting van de vertrouwelijkheid, ongedifferentieerde analyse die disproportioneel is.

    EDPS · Opinion 7/2026 →

  20. teruggefloten

    Het Parlement zegt nee

    Het Europees Parlement verwerpt de verlenging van het vrijwillige scannen tot 2028 (228 voor, 311 tegen, 92 onthoudingen). Gevolg: de rechtsgrondslag verstrijkt op 3 april 2026. Burgerdruk en ngo-werk hielden de lijn. Drie maanden lang.

    European Parliament · 26 March 2026 →

  21. onthuld

    De wet vervalt, het scannen gaat door

    Nu de afwijking is vervallen, kondigen de reuzen die de gezamenlijke oproep van 19 maart ondertekenden om het regime te verankeren (Google, Meta, Microsoft, Snap, TikTok) aan dat ze berichten blijven scannen, rechtsgrondslag of niet. De bekentenis dat "compliance" decor was.

    The Record · Big Tech vows to keep scanning →

  22. de uitbreiding

    De Raad wekt de vervallen tekst weer tot leven

    Drie maanden na het verstrijken neemt de Raad zijn standpunt aan om het vrijwillige scannen te herstellen tot 3 april 2028, doorgestuurd naar het Parlement in tweede lezing: de procedure waarin verwerping een absolute meerderheid vereist (361 van 720), niet een meerderheid van de uitgebrachte stemmen.

    Council of the EU · 2 July 2026 →

  23. teruggefloten

    Verwerping mislukt, maar E2EE wordt uitgesloten

    Urgentieprocedure aangenomen op 7 juli (331/304/11), stemming op de 9e: 314 europarlementariërs stemmen voor verwerping van het standpunt van de Raad: een gewone meerderheid, onder de vereiste 361. Maar het Parlement neemt daarna de amendementen aan die end-to-end versleutelde communicatie van het scanregime uitsluiten (369 en 362 stemmen), en ook een laatste poging om het geamendeerde standpunt te verwerpen strandt (276/286/30). De geamendeerde tekst gaat terug naar de Raad, die ongeveer drie maanden heeft (tot rond 9 oktober 2026) om de amendementen te aanvaarden (vrijwillig scannen van niet-E2EE-diensten tot 3 april 2028) of een bemiddeling te openen. Op 10 juli 2026 is er niets van kracht: de afwijking die op 3 april verstreek, is nooit hersteld (volledige stemuitslagen).

    European Parliament · 9 July 2026 →

DEEL 24 · DE VERSCHUIVING, LIVE

Big Brother-observatorium

Chat Control is maar één front van de vijf. Wat is aangenomen, wat op tafel ligt, wat is tegengehouden, per regio en per thema.

Regio
Thema

2024-03-13EUAI & biometrievan kracht

Prüm II: gezichtszoekopdrachten bij elke politiedienst in Europa

Verordening 2024/982 voegt gezichtsopnames toe, ook van verdachten die nooit zijn veroordeeld, aan de geautomatiseerde uitwisseling van politiegegevens tussen lidstaten, via een centrale router. Een pan-Europese biometrische identificatiecapaciteit, aangenomen zonder echt nationaal debat; EDRi noemt het een risico op "buitensporig staatsoptreden en massasurveillance".

Regulation (EU) 2024/982 · Prüm II →

2024-05-20EUIdentiteitvan kracht

eIDAS 2.0: de identiteitswallet landt, browsers moeten de staat vertrouwen

Elke lidstaat moet uiterlijk 24 december 2026 een Europese digitale-identiteitswallet (EUDI Wallet) aanbieden; banken, telecombedrijven, zorgdiensten en zeer grote platforms zullen die moeten aanvaarden. Dezelfde wallet zal uw leeftijd bewijzen, de rekening openen, de betaling ondertekenen: één toegangspoort, dus één controlepunt; de EDPS documenteert de trackingrisico's bij kruisgebruik. En artikel 45 dwingt browsers om door staten aangewezen webcertificaten te erkennen: meer dan 500 onderzoekers waarschuwden (last-chance-for-eidas.org) dat dit de infrastructuur is voor het onderscheppen van versleuteld verkeer.

Commission · EUDI regulation →

2024-05-21EUBerichtenIdentiteitvoorgesteld

Het "Going Dark"-plan: politietoegang by design

De High-Level Group over "toegang tot data", bijna volledig bemand door vertegenwoordigers van politie en justitie, neemt op 21 mei 2024 42 aanbevelingen aan: "lawful access by design" (politietoegang vanaf de tekentafel in producten ingebouwd), geharmoniseerde metadatabewaring, een plicht om elke gebruiker te identificeren, berichtendiensten inbegrepen. In december 2024 ondertekenen 55 maatschappelijke organisaties, bedrijven en verenigingen een open brief die de uitkomst een "mission failure" noemt: een blauwdruk voor massasurveillance. Het is de matrix van alles wat volgt.

Commission · HLG recommendations →

2024-12-17EUMediavan kracht

Roemenië: verkiezing vernietigd, de DSA arbitreert het zichtbare

Op 6 december vernietigt het Roemeense Grondwettelijk Hof de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, met als reden een niet-aangegeven gecoördineerde campagne op TikTok; op 17 december opent de Commissie een formele DSA-procedure tegen het platform (aanbevelingssystemen, politieke reclame), in 2026 nog altijd lopend. Wat de uitkomst ook wordt, het precedent staat: "wie bepaalt wat zichtbaar is tijdens een verkiezing" wordt voortaan beslecht tussen platforms, de Commissie en grondwettelijke hoven.

Commission · DSA proceedings v. TikTok →

2024-12-25WereldIdentiteitMediavan kracht

Vietnam: geverifieerde identiteit of zwijgen

Decreet 147 verplicht platforms de identiteit van elke gebruiker te verifiëren (telefoonnummer of identiteitsnummer), de gegevens op te slaan en aan de autoriteiten te overhandigen; alleen geverifieerde accounts mogen posten, reageren of streamen. De vergelijking wordt onomwonden gesteld: geen geverifieerde identiteit, geen stem in het openbaar.

The Guardian · Dec 2024 →

2025-02-21WereldBerichtenvan kracht

Londen eist een achterdeur, Apple trekt zijn versleuteling in

Bij geheim bevel (een Technical Capability Notice onder de Investigatory Powers Act) eist het Home Office toegang tot versleutelde iCloud-gegevens (wereldwijde reikwijdte, bevestigd door processtukken). Apple antwoordt door Advanced Data Protection (end-to-end versleutelde iCloud) voor alle Britse gebruikers in te trekken, liever dan de sleutel te bouwen. Onder Amerikaanse druk "trekt" Londen de eis in de zomer in… en vaardigt begin september 2025 een nieuw bevel uit, onthuld op 1 oktober, hertekend naar de gegevens van Britse gebruikers. Medio 2026 leven Britse gebruikers nog altijd zonder E2EE op hun back-ups.

EFF · Deeplinks · Oct 2025 →

2025-03-20FrankrijkBerichtenverworpen

Frankrijk: de Narcotrafic-achterdeur sneuvelt

Artikel 8 ter van de Narcotrafic-wet zou versleutelde berichtendiensten hebben gedwongen om inlichtingendiensten toegang te geven tot correspondentie: het mechanisme van de "spookdeelnemer". Geschrapt in de commissie; het herstel ervan wordt in de nacht van 20 maart 2025 verworpen met 119 stemmen tegen 24 door een partijoverstijgende coalitie, tegen de wil van de minister van Binnenlandse Zaken. Een nationaal parlement kan nee zeggen; de regering geeft niet op: de toegangseis keert in cycli terug, hier en daarna in Brussel.

La Quadrature du Net · March 2025 →

2025-04-01EUBerichtenvoorgesteld

"ProtectEU": versleuteling breken wordt officieel beleid

De interneveiligheidsstrategie van de Commissie (COM(2025) 148) kondigt een routekaart aan voor "rechtmatige en doeltreffende toegang tot data" en een "Technology Roadmap" over versleuteling, plus een opgetuigd Europol. Verspreide politie-eisen worden een meerjarig politiek programma van de Unie: toegang tot versleutelde communicatie, zwart op wit.

COM(2025) 148 · ProtectEU →

2025-04-18WereldAI & biometrieIdentiteitvan kracht

ICE koopt "ImmigrationOS" bij Palantir

30 miljoen dollar voor een platform dat federale databanken kruist en "vrijwel realtime zicht" biedt op mensen die voor uitzetting zijn aangemerkt. Gerichte surveillance van een hele bevolkingsgroep wordt een kant-en-klaar softwareproduct, uitgebaat door een privébedrijf.

WIRED · April 2025 →

2025-05WereldBerichtenIdentiteitopgeschort

Zelfs Zwitserland: de verordening die Proton zou wegjagen

De herziene surveillanceverordening (VÜPF) zou identificatie- en bewaarplichten (6 maanden IP-logs) uitbreiden naar elke dienst met meer dan 5.000 gebruikers. De CEO van Proton zweert het land te verlaten als ze erdoor komt ("we zouden minder vertrouwelijk zijn dan Google") en bevriest de Zwitserse investeringen; ook Threema protesteert. Begin 2026 zit het project vast: vrijwel unanieme oppositie in de consultatie, het parlement eist een herschrijving. De historische vrijhaven van de vertrouwelijkheid probeerde, per gewone verordening, wat de EU in Chat Control bediscussieert.

Statewatch · Feb 2026 →

2025-06-18WereldMediaIdentiteitvan kracht

Amerikaanse visa: uw sociale media op openbaar, of niets

Het State Department eist dat aanvragers van een studentenvisum hun sociale profielen op openbaar zetten (telegram van 18 juni 2025), en screent op elke "vijandigheid" tegenover de Verenigde Staten; het DS-160-formulier eiste sinds 2019 al vijf jaar aan gebruikersnamen. Op 15 december uitgebreid naar H-1B, in maart 2026 naar 14+ visumcategorieën. Toegang tot het land op voorwaarde van ideologische inspectie van wat u online zegt: een wereldwijde aansporing tot zelfcensuur.

US State Department · June 2025 →

2025-06-24EUBerichtenAI & biometrievoorgesteld

De routekaart: staatsontsleuteling ingepland tot 2030

De Commissie publiceert haar agenda voor "rechtmatige toegang tot data" (COM(2025) 349): nieuwe bewaarregels, grensoverschrijdende interceptie tegen 2027, AI-analyse van in beslag genomen data tegen 2028, en een "next-generation decryption capability" voor Europol vanaf 2030. De EU plant, gespreid over vijf jaar, de juridische en technische bouwstenen om te lezen wat vandaag onleesbaar is. De EFF vat het samen: "deze routekaart maakt iedereen minder veilig".

Commission · 24 June 2025 →

2025-07-14EUIdentiteitaangenomen

Leeftijdsverificatie: de pilot-app in vijf landen

De Commissie publiceert haar DSA-richtsnoeren bij "artikel 28" en een blauwdruk voor leeftijdsverificatie (een "mini-wallet"), getest met Denemarken, Frankrijk, Griekenland, Italië en Spanje, ontworpen om tegen eind 2026 op te gaan in de EUDI Wallet. Zelfs "privacyvriendelijk" installeert deze logica een identiteitscontrole aan de ingang van het internet: een attribuut van de burgerlijke staat bewijzen om legale inhoud te bekijken wordt een normaal gebaar.

Commission · blueprint · July 2025 →

2025-07-15FrankrijkIdentiteitvan kracht

Frankrijk: de Conseil d'État herstelt de leeftijdscontrole

Onder de SREN-wet en het Arcom-kader ("dubbele anonimiteit") moeten pornosites de leeftijd van hun bezoekers verifiëren. Aylo (Pornhub) sluit uit protest de toegang vanuit Frankrijk af; de bestuursrechter schorst het besluit in juni, de Conseil d'État vernietigt die schorsing op 15 juli: de verplichting blijft, de sites blokkeren opnieuw. De eerste grootschalige uitrol van de "identiteitskaart om het internet op te mogen", met blokkering als drukmiddel.

Conseil d’État · 15 July 2025 →

2025-07-15WereldIdentiteitvan kracht

China: het nationale internet-ID, gecentraliseerd bij de politie

Lancering van het "cyberspace-ID": één identifier, gezamenlijk uitgegeven door het Ministerie van Openbare Veiligheid en de Cyberspace Administration of China, gekoppeld aan gezichtsherkenning en de nationale identiteitskaart, gebruikt om op onlinediensten in te loggen, van kracht sinds 15 juli 2025. Officieel vrijwillig, bovenop de registratie onder echte naam die overal al verplicht is. Wanneer online-identificatie door de staat wordt gecentraliseerd, verdwijnt anonimiteit by design en wordt internettoegang een intrekbaar voorrecht. Het is het voltooide model van wat westerse leeftijdscontroles en wallets schetsen.

South China Morning Post · July 2025 →

2025-08-08EUMediaBerichtenvan kracht

EMFA: journalistenbescherming, doorzeefd door haar uitzonderingen

De European Media Freedom Act wordt volledig van toepassing. Artikel 4 verbiedt in principe spyware tegen journalisten… en staat die vervolgens bij uitzondering toe voor een lijst zware misdrijven; tijdens de onderhandelingen duwde de Raad, met Frankrijk voorop, een algemene uitzondering voor "nationale veiligheid" door, aangeklaagd door RSF. De eerste Europese tekst die journalisten tegen staatsspionage moest beschermen, codificeert in negatief de voorwaarden waaronder die spionage legaal blijft.

Regulation (EU) 2024/1083 · EMFA →

2025-09-01WereldBerichtenIdentiteitvan kracht

Rusland: de staatsmessenger per decreet voorgeïnstalleerd

Elke smartphone die in Rusland wordt verkocht moet MAX meeleveren, de berichtendienst gebouwd door VK en aangewezen als "nationale app"; ambtenaren en leraren worden erop gecommandeerd. Onafhankelijke analyses beschrijven verregaande tracking en integratie met het interceptiesysteem van de FSB. Het eindpunt van de anti-versleutelingslogica: een berichtendienst die de diensten kunnen meelezen, opgelegd via het distributiekanaal van de hardware zelf.

Reuters · Aug 2025 →

2025-09-01WereldMediavan kracht

Rusland: zoeken wordt strafbaar

"Opzettelijk" online zoeken naar inhoud die als "extremistisch" is geclassificeerd (een lijst van 5.000+ vermeldingen, oppositie inbegrepen) wordt beboetbaar (ook via een VPN), en reclame maken voor omzeilingstools wordt verboden. Een historische drempel: de staat bestraft niet langer wat u zegt, maar wat u probeert te weten te komen. Het logische eindpunt van het inspecteren van individueel gebruik.

Reuters · July 2025 →

2025-09-09EUBerichtenin onderhandeling

500 wetenschappers: "technisch onhaalbaar"

Meer dan 500 cryptografen en onderzoekers uit 34 landen (tegen oktober zo'n 800 uit 37 landen) tekenen tegen het Deense CSAR-ontwerp: betrouwbare detectie is op deze schaal onmogelijk, omzeiling is voor criminelen triviaal, en elke vorm van client-side scanning "ondermijnt inherent" end-to-end versleuteling. De cijfers van de Duitse federale recherche (BKA) maken het punt op zichzelf al: van de 205.728 NCMEC-meldingen ontvangen in 2024 waren er 99.375 (48,3%) "niet strafrechtelijk relevant". De wetenschappelijke consensus is ondubbelzinnig. En het project gaat door.

Open letter · Sept 2025 →

2025-09-26WereldIdentiteitin onderhandeling

"BritCard": een digitale identiteit om te mogen werken

De regering-Starmer kondigt een digitale identiteit aan ("BritCard" is de informele bijnaam, geen officiële naam) die tegen het einde van de zittingsperiode verplicht wordt voor controles op het recht om te werken, in naam van de strijd tegen illegale immigratie. Een petitie passeert in ongeveer twee dagen het miljoen handtekeningen (sindsdien 2,9 miljoen+); de regering houdt koers (een wetsontwerp staat in de King's Speech van mei 2026). Het recht om te werken afhankelijk maken van een staatsidentifier installeert een centraal controlepunt op ieders economische leven.

gov.uk · Sept 2025 →

2025-10-12EUBerichtenverworpen

Berlijn brengt het verplichte scannen ten val

Signal-voorzitter Meredith Whittaker verklaart publiekelijk dat de berichtendienst de Europese markt zou verlaten, liever dan zijn versleuteling te ondermijnen; de CDU/CSU-fractie vergelijkt scannen zonder verdenking met het openstomen van ieders post. Het punt wordt van de agenda van de JBZ-Raad van 14 oktober gehaald: de blokkerende minderheid houdt stand. De machtsverhouding kan kantelen, maar het project sterft nooit: herwerkt als "vrijwillig" keert het zes weken later terug.

EU Perspectives · Oct 2025 →

2025-10-12EUAI & biometrieIdentiteitvan kracht

EES: gezicht en vingers worden het paspoort

Het Entry/Exit System gaat live: van elke niet-EU-reiziger worden vingerafdrukken en een gezichtsopname verzameld in een gecentraliseerde databank, ter vervanging van de paspoortstempel (volledige uitrol op 10 april 2026); ETIAS, een betaalde autorisatie gebouwd op die databanken, volgt. De EU schakelt over op de grens-als-databank: het lichaam wordt de standaard-reisidentifier, opgeslagen in systemen die ontworpen zijn om onderling gekoppeld te worden.

Commission · EES →

2025-10-25WereldBerichtenaangenomen

VN-Cybercrimeverdrag: surveillance geëxporteerd per verdrag

Onderhandeld op initiatief van Rusland en eind 2024 aangenomen, verzamelt het verdrag in Hanoi 72 ondertekenaars: 71 staten plus de EU. EFF en Human Rights Watch waarschuwen: brede definities, verplichte wederzijdse bijstand bij het verzamelen van elektronisch bewijs, realtime-interceptie inbegrepen, voor "zware misdrijven" zoals gedefinieerd door het recht van het verzoekende land, met facultatieve waarborgen. Een gelegaliseerd wereldwijd kanaal waarlangs de normen van het meest repressieve regime kunnen reizen.

UN · UNODC · Oct 2025 →

2025-10-30EUGeldin onderhandeling

Digitale euro: de architectuur wordt gebouwd vóór de waarborgen

De ECB sluit haar "voorbereidingsfase" af en start de volgende: een pilotoefening medio 2027, een mogelijke eerste uitgifte in 2029, terwijl de verordening nog niet is aangenomen. De Eurogroep werd het in september eens over de governance en de procedure voor het vaststellen van aanhoudingslimieten. Een digitale centralebankmunt is een infrastructuur waarin elke transactie van nature registreerbaar is; ze wordt gebouwd terwijl haar wettelijke grenzen nog ongeschreven zijn.

ECB · 30 Oct 2025 →

2025-12-10WereldIdentiteitAI & biometrieMediavan kracht

Australië: 4,7 miljoen accounts in een maand uitgeschakeld

Een wereldprimeur: vanaf 10 december 2025 zijn onder-16-jarigen verbannen van de tien platforms die de eSafety-toezichthouder heeft aangewezen; die moeten de leeftijd schatten (gedragsinferentie, gezichtsscan-selfies, identiteitsdocumenten) op straffe van boetes van A$49,5 miljoen. Medio januari 2026 kondigt de premier 4,7 miljoen gedeactiveerde, verwijderde of beperkte accounts aan. Om minderjarigen te weren moet u ieders leeftijd schatten: biometrie wordt de tolpoort van het sociale web, en regeringen wereldwijd kijken mee naar het laboratorium.

Australian PM · Jan 2026 →

2025-12-17FrankrijkAI & biometrievan kracht

Algoritmische camerabewaking: het olympische "experiment" op weg naar jaar zeven

"Experimenteel" toegestaan door de Olympische wet van 2023 (verval maart 2025), wordt algoritmische videosurveillance verlengd tot eind 2027, goedgekeurd door de Conseil constitutionnel. In mei 2026 stemt de Senaat al over het vervolg (de wet "Ripost"): verlenging tot eind 2030 en uitbreiding naar elke publiek toegankelijke ruimte. De klassieke ratel: de uitzondering wordt doorgerold, het toepassingsgebied verbreedt, de evaluatie kan wachten.

Le Monde · 18 Dec 2025 →

2026-01-12EUMediaBerichtenonthuld

Pegasus in Polen: de beschuldigde vindt asiel… binnen de EU

Voormalig justitieminister Zbigniew Ziobro, tegen wie 26 aanklachten lopen (waaronder het financieren van Pegasus uit een fonds voor slachtofferhulp en de inzet ervan tegen opposanten), zegt politiek asiel te hebben gekregen in Hongarije nadat zijn immuniteit was opgeheven; in mei 2026 vlucht hij door naar de Verenigde Staten. De juridische afrekening met politieke staatsspionage belandt in een ongekende impasse: een EU-lidstaat beschermt de vermoedelijke dader, en de verantwoording stopt aan de binnengrens.

Le Monde · 12 Jan 2026 →

2026-02-12WereldBerichtenvan kracht

Rusland: WhatsApp afgesneden voor 100 miljoen gebruikers

De volledige sequens duurde zes maanden: augustus 2025, WhatsApp- en Telegram-gesprekken worden afgeknepen (de platforms "weigeren data met de autoriteiten te delen"); december, de vertraging verbreedt; februari 2026, WhatsApp wordt volledig geblokkeerd, bevestigd door het Kremlin. De les is helder: eis de data op, wurg de dienst die weigert, snijd hem daarna af. Weigeren om versleuteling te breken wordt bestraft met uitsluiting uit het land.

Reuters · Feb 2026 →

2026-02-26EUMediaBerichtenonthuld

Predator in Griekenland: de verkopers veroordeeld, de opdrachtgevers onvindbaar

Een rechtbank in Athene veroordeelt vier bestuurders verbonden aan Intellexa (oprichter Tal Dilian, plus Hamou, Bitzios en Lavranos) voor illegale toegang tot privécommunicatie in het Predator-schandaal (~87 doelwitten: journalisten, ministers, militairen; een telling gerapporteerd door The Record en ICIJ). De eerste strafrechtelijke veroordeling van spywarehandelaars in de EU. Maar geen enkele politieke verantwoordelijke wordt veroordeeld: wie de afluisteroperaties bestelde, blijft officieel onvindbaar.

Amnesty International · Feb 2026 →

2026-05FrankrijkBerichtenMediain onderhandeling

Zwarte dozen: de inlichtingendiensten willen de volledige URL's

Parlementsleden verbreden de "zwarte dozen" (de algoritmische metadata-analyse die in 2015 tegen terrorisme werd gecreëerd en sindsdien permanent is gemaakt) naar de georganiseerde misdaad en, voor het eerst, naar de volledige URL's van bezochte pagina's. De Conseil constitutionnel vernietigde in 2025 een vergelijkbaar systeem; de regering probeert het opnieuw, bijgesteld. Een volledige URL onthult wat u leest, niet alleen met wie u praat: een kwalitatieve sprong naar geautomatiseerde inspectie van leesgedrag, onder bestuurlijke (niet rechterlijke) machtiging.

Le Monde · 7 May 2026 →

2026-05-19EUAI & biometrievan kracht

Palantir in Europa: de leverancier verandert, de vraag niet

Medio mei 2026 laat de Duitse binnenlandse inlichtingendienst (BfV) Palantir vallen voor het Franse ChapsVision. De Franse DGSI (die haar Palantir-contract in november 2025 had verlengd, tot in 2028) volgt later dezelfde weg: op 16 juni 2026 kondigt Sébastien Lecornu een migratie naar ChapsVision aan in de loop van 2027. Ondertussen blijft de politie in Beieren en Hessen Gotham gebruiken (Noordrijn-Westfalen tot oktober 2026), aangevochten voor het Grondwettelijk Hof. Het publieke debat is verschoven van "mogen politiebestanden door AI worden samengevoegd" naar "welke leverancier moet dat doen": soevereiniteit heeft proportionaliteit vervangen, en de massa-analyse zelf staat niet langer ter discussie.

Le Monde · 19 May 2026 →

2026-06-12WereldBerichtenin onderhandeling

FISA 702 verstrijkt, de dataverzameling draait gewoon door

Sectie 702, het zonder bevelschrift verzamelen van communicatie die via Amerikaanse providers loopt, zou in april 2026 verstrijken. Twee korte verlengingen later vervalt de bevoegdheid medio juni, met een Congres dat muurvast zit op de vraag of FBI-zoekopdrachten naar Amerikanen een bevelschrift vereisen. Maar de bestaande certificeringen blijven geldig tot maart 2027: de machine draait nog een jaar door zonder hernieuwde grondslag. Een "tijdelijke" surveillancebevoegdheid gaat nooit helemaal uit.

Brennan Center · 2026 →

2026-06-23EUGeldin onderhandeling

Digitale euro: "niet programmeerbaar", maar wel conditioneel

De ECON-commissie van het Parlement neemt haar standpunt aan (43 stemmen tegen 14, één onthouding): koers gezet naar een lancering tegen 2029. De eigen FAQ van de ECB bezweert dat de digitale euro "geen programmeerbaar geld zal zijn", terwijl ze "conditionele betalingen" presenteert als optionele diensten; volgens het standpunt van de europarlementariërs zou de aanhoudingslimiet later door de Commissie worden vastgesteld op aanbeveling van de ECB, om de twee jaar herzien. De kloof tussen de belofte en het platform berust op een politieke beslissing, niet op een technische onmogelijkheid: de infrastructuur voor conditionaliteit en traceerbaarheid bestaat vanaf dag één.

European Parliament · 23 June 2026 →

2026-06-24EUBerichtenGeldAI & biometrievoorgesteld

Europol: budget naar 3 miljard euro, een mandaat over versleuteling

De Commissie stelt de grootste hervorming van Europol in 25 jaar voor: budget van €1,9 mld naar €3 mld, 900 extra personeelsleden, een mandaat uitgebreid naar versleutelde communicatie, cryptoactiva en AI-ondersteunde fraude; een "technology and innovation hub" waarvan het versleutelingswerk de ProtectEU-routekaart volgt (die tegen 2030 een ontsleutelingscapaciteit voor Europol inplant); een geautomatiseerde "Europese politiedataruimte". De gewapende arm van ProtectEU: een supranationaal agentschap waarvan één europarlementariër nu al waarschuwt dat het "niet tot massasurveillance mag leiden".

Commission · 24 June 2026 →

2026-07EUMediaBerichtenonthuld

Pegasus in het Parlement: de waakhond werd zelf bewaakt

Citizen Lab onthult dat europarlementariër Stelios Kouloglou, plaatsvervangend lid van de PEGA-commissie (nota bene het orgaan dat Pegasus en spywaremisbruik in Europa onderzocht), met Pegasus werd gehackt terwijl hij er zitting in had (infecties gedateerd op 21 oktober 2022 en 6–7 maart 2023), met mogelijke toegang tot vertrouwelijke beraadslagingen. Citizen Lab weigert uitdrukkelijk de aanval te attribueren; een coalitie van ngo's eist een Europese reactie. Het orgaan bespioneren dat toezicht moet houden op spyware is de ultieme omkering van democratische controle, en niemand wordt verantwoordelijk genoemd.

Citizen Lab · July 2026 →

DEEL 25 · JE STAAT ER NIET ALLEEN VOOR

Bondgenoten

De organisaties die dit gevecht voeren in rechtszalen en parlementen, en de projecten die de bewijzen bijhouden.

Campagnes & belangenbehartiging

  • Fight Chat Controlfightchatcontrol.eu

    Burgerplatform (anoniem collectief): contacttool voor europarlementariërs, opvolging van de standpunten per lidstaat, vergelijking 1.0 vs 2.0. Bij elke stemming opnieuw gelanceerd.

  • Stop Scanning Me · EDRistopscanningme.eu

    Coalitie van 60+ organisaties: petitie met 200.000+ handtekeningen, open brief gegroeid van 300 naar 450 wetenschappers, gezamenlijke brief van 133 ngo's.

  • Patrick Breyer · chatcontrol.eupatrick-breyer.de

    De voormalige Piraten-europarlementariër die de term "Chat Control" muntte. Dé referentiekroniek van het dossier, stemming per stemming, document per document, sinds 2020.

  • EDRiedri.org

    Het Europese netwerk voor digitale rechten (50+ ngo's). Juridische analyse, lobbywerk in Brussel, coördinatie van campagnes.

  • La Quadrature du Netlaquadrature.net

    Sinds 2008: procedures bij het Hof van Justitie van de EU (het bewaarplicht-arrest van 2020), de campagne Technopolice, analyse van de Franse surveillancewetten.

  • noybnoyb.eu

    De ngo van Max Schrems: systematische AVG-rechtszaken die twee EU-VS-doorgifteakkoorden onderuithaalden (Schrems I en II).

  • EFFeff.org

    Dertig jaar rechtszaken en tools (Jewel v. NSA, Certbot, Privacy Badger, Rayhunter) en de gids Surveillance Self-Defense.

  • Signal Foundationsignal.org

    Zegde toe de EU te verlaten in plaats van scanning in te bouwen. Meta/WhatsApp (okt 2025) en Threema ("alle opties") volgden met verzet.

Documentatieprojecten

  • EFF · NSA Spying Timelinensa-timeline.eff.org

    Chronologie van de Amerikaanse surveillance 1791-2015, gebouwd op het bewijsdossier van Jewel v. NSA: elke vermelding voorzien van datum en bron. Het bewijsmodel dat onze sectie Precedenten overneemt.

  • Atlas of Surveillanceatlasofsurveillance.org

    14.900+ gedocumenteerde politie-inzetten in 6.000+ Amerikaanse jurisdicties (drones, gezichtsherkenning, IMSI-catchers…), samengesteld door 1.000+ studenten en vrijwilligers. Geografisch in plaats van chronologisch.

  • Technopolicetechnopolice.fr

    De campagne van La Quadrature uit 2019 die de "Safe City" stad per stad, bedrijf per bedrijf documenteert: aanbestedingsdossiers, participatief forum, lekkanaal.

  • OONIooni.org

    De grootste open dataset over internetcensuur: miljoenen metingen sinds 2012, 200+ landen, data onder CC-licentie en een publieke API. Censuur, in realtime bewezen.

  • Digital Violence · Forensic Architectureforensic-architecture.org

    De interactieve kaart van het Pegasus/NSO-ecosysteem: exportvergunningen, infecties en de fysieke gevolgen voor de mensen die doelwit waren.

  • Surveillance Watchsurveillancewatch.io

    Interactieve kaart van de spyware-industrie: wie bouwt, wie financiert, wie koopt.

  • NetBlocksnetblocks.org

    Realtime-observatorium van internetafsluitingen en blokkades, land per land, incident per incident.

  • Big Brother Awardsbigbrotherawards.de

    Sinds 2000 de jaarlijkse "prijs" voor de ergste privacyschenders (edities in meerdere landen): een kroniek aan de hand van voorbeelden, jaar na jaar.

DEEL 26 · HET ARSENAAL

Open-source-gids

66 vrije programma's in 14 categorieën. Elk item is open source: verifieerbare code, geen goede wil nodig.

Berichten

  • SignalAGPL-3.0

    Vervangt WhatsApp. Standaard E2EE, non-profitstichting.

  • SimpleX ChatAGPL-3.0

    Geen enkele identifier: zelfs de servers kunnen niet weten wie met wie praat.

  • SessionGPL-3.0

    Geen telefoonnummer, onion-routing.

  • Element · MatrixAGPL-3.0

    Vervangt Discord/Slack. Gefedereerd, zelf te hosten.

  • BriarGPL-3.0

    P2P zonder internet (Bluetooth/Tor): protesten, black-outs.

  • MollyGPL-3.0

    Geharde Signal voor Android (volledig FOSS-variant).

E-mail

  • ThunderbirdMPL-2.0

    Dé vrije referentie-mailclient, OpenPGP ingebouwd.

  • Proton Mail (apps)GPL-3.0

    Opensource-apps van de Zwitserse versleutelde dienst.

  • Tuta (apps)GPL-3.0

    Vrije apps, kwantumbestendige versleuteling, EU-jurisdictie.

Browsen & zoeken

  • FirefoxMPL-2.0

    Vervangt Chrome. De onafhankelijke engine.

  • Tor BrowserMPL-2.0

    Anonimiteit op netwerkniveau, anti-fingerprinting.

  • Mullvad BrowserMPL-2.0

    De browser van het Tor Project, zonder het Tor-netwerk.

  • BraveMPL-2.0

    Chromium dat advertenties en trackers standaard blokkeert.

  • uBlock OriginGPL-3.0

    DÉ advertentie- en trackerblokker.

  • SearXNGAGPL-3.0

    Zelf te hosten metazoekmachine.

VPN & netwerk

  • WireGuardGPL-2.0

    Het moderne VPN-protocol waar iedereen op voortbouwt.

  • Mullvad VPN (app)GPL-3.0

    Client van de VPN zonder account (contant/Monero aanvaard).

  • Proton VPN (apps)GPL-3.0

    Vrije clients, eerlijk gratis aanbod.

  • TorBSD-3-Clause

    Het netwerk dat scheidt wie u bent van wat u doet.

  • TailscaleBSD-3-Clause

    Privé WireGuard-netwerk tussen uw apparaten.

  • HeadscaleBSD-3-Clause

    De coördinatieserver van Tailscale, op uw eigen hardware.

DNS

  • Pi-holeEUPL-1.2

    Blokkeert advertenties en trackers voor het hele netwerk.

  • AdGuard HomeGPL-3.0

    Alternatief voor Pi-hole met een moderne interface.

Wachtwoorden & 2FA

  • BitwardenGPL-3.0

    Wachtwoordmanager voor alle platformen.

  • VaultwardenAGPL-3.0

    Lichtgewicht zelfgehoste Bitwarden-server.

  • KeePassXCGPL-2.0/3.0

    100% lokale kluis, nul cloud.

  • AegisGPL-3.0

    2FA-codes (TOTP) in een lokale versleutelde kluis (Android).

  • Ente AuthAGPL-3.0

    2FA met end-to-end versleutelde synchronisatie.

Opslag, foto's & back-ups

  • NextcloudAGPL-3.0

    Vervangt de hele Google-suite, bij u thuis.

  • CryptomatorGPL-3.0

    Versleutelt uw bestanden VÓÓR welke cloud dan ook.

  • SyncthingMPL-2.0

    Synchronisatie van apparaat naar apparaat, zonder server.

  • resticBSD-2-Clause

    Versleutelde, gededupliceerde, automatische back-ups.

  • ImmichAGPL-3.0

    Zelfgehost Google Photos (gezichten, zoeken).

  • Ente PhotosAGPL-3.0

    E2EE-foto's, herkenning op het apparaat zelf.

Dagelijks gebruik

  • LibreOfficeMPL-2.0

    Dé vrije kantoorsuite.

  • OnlyOfficeAGPL-3.0

    Zelf te hosten kantoorsuite voor samenwerking.

  • JoplinAGPL-3.0

    Markdown-notities, optionele versleuteling en synchronisatie.

  • Standard NotesAGPL-3.0

    Notities, standaard versleuteld.

  • CryptPadAGPL-3.0

    Samenwerken à la Google Docs, volledig versleuteld.

  • Organic MapsApache-2.0

    Offline kaarten zonder enige tracking (OpenStreetMap).

  • OsmAndGPL-3.0

    Kaarten voor veeleisende gebruikers (wandelen, hoogtelijnen).

  • Jitsi MeetApache-2.0

    Videogesprekken zonder account, zelf te hosten.

Sociale netwerken

  • MastodonAGPL-3.0

    Vervangt X/Twitter. Gefedereerd, geen opgelegd algoritme.

  • PixelfedAGPL-3.0

    De Instagram van de fediverse.

  • PeerTubeAGPL-3.0

    Gefedereerde YouTube.

  • LemmyAGPL-3.0

    Gefedereerde Reddit.

  • Damus (Nostr)GPL-3.0

    Nostr-client: uw identiteit is een sleutelpaar.

Lokale & agentische AI

  • OllamaMIT

    Draai LLM's lokaal, met één commando.

  • llama.cppMIT

    De lokale inference-engine die alles mogelijk maakte.

  • JanAGPL-3.0

    100% lokale ChatGPT-achtige, eenvoudige interface.

  • GPT4AllMIT

    Privacygerichte lokale LLM's, CPU-vriendelijk.

  • PocketPal AIMIT

    Draai LLM's offline op je telefoon (iOS/Android), zonder account.

Besturingssystemen

  • GrapheneOSMIT

    Ontgoogeld, gehard Android (Pixel).

  • TailsGPL-3.0

    Amnesisch USB-besturingssysteem, alles via Tor.

  • Qubes OSGPL-2.0

    Compartimentering via afgesloten VM's.

  • F-DroidGPL-3.0

    De 100% vrije appwinkel.

  • postmarketOSGPL-3.0

    Linux op afgedankte telefoons.

Zelf hosten

Financiën

  • Bitcoin CoreMIT

    Geld dat u zelf in handen houdt.

  • MoneroBSD-3-Clause

    Standaard private transacties.

OPSEC & klokkenluiders

  • SecureDropAGPL-3.0

    Anonieme documentenbrievenbus voor redacties.

  • OnionShareGPL-3.0

    Bestanden delen via Tor, zonder tussenpersoon.

  • Rayhunter (EFF)GPL-3.0

    IMSI-catcher-detector.

  • mat2LGPL-3.0

    Verwijdert metadata vóór publicatie.

  • ExifToolArtistic/GPL

    EXIF-metadata lezen en wissen.

DEEL 27 · HET PLAN

Migratiechecklist

Veertien stappen, van winst in tien minuten tot weekendprojecten. Vinkjes worden alleen in deze browser bewaard. Niets verlaat je apparaat.

0 / 14 stappen gedaan

Manifest

Van hulpmiddelen wisselen is een daad van individuele verantwoordelijkheid, eigen aan ieder van ons: zo weigert u een onwettige massasurveillance.

Versleutelen is uw privéleven beschermen. Zelf hosten is uzelf onttrekken aan de surveillance van de techbedrijven. De controle over uw hulpmiddelen terugnemen is onbestuurbaar en soeverein worden.

De strijd is politiek. Steun de organisaties die zich ertegen verzetten, zoals het initiatief fightchatcontrol.eu, en schrijf uw verkozenen aan. Dat is wat Chat Control bijna ten val bracht.

Maar omdat de oplossing waarschijnlijk noch via de stembus noch via het Europees Parlement zal komen, is het aan ieder van ons om zijn vrijheid te winnen en zijn privacy te beschermen met alle middelen die het internet biedt.